II OZ 198/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 980/17 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r. znak: SKO.41/79/SD/2017 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Lu 980/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: SKO.41/79/SD/2017, w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Sąd stwierdził, że brak podstaw by kwestionować fakt dokonania obwieszczenia zaskarżonej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie. Organ administracji załączył bowiem do akt sprawy odpis przedmiotowego obwieszczenia datowanego na dzień 31 stycznia 2017 r., opatrzonego adnotacją, że obwieszczenie to "zamieszczono w BiP i wywieszono na tablicy ogłoszeń od dnia 31 stycznia 2017 r. do dnia 14 lutego 2017 r." WSA wskazał, że zgodnie z art. 74 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 ze zm.; dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku) tryb obwieszczenia określony w art. 49 k.p.a. jest właściwym trybem doręczenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniu, w którym liczba stron przekracza 20, co w ocenie WSA, niewątpliwie ma miejsce w przypadku inwestycji drogowej będącej przedmiotem sprawy, tj. budowy obwodnicy miasta N. w ciągu drogi wojewódzkiej. Sąd uznał, że skoro obwieszczenia zaskarżonej decyzji dokonano w dniach od 31 stycznia 2017 r. do 14 lutego 2017 r., to zgodnie z art. 49 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 czerwca 2017 r.) skutek doręczenia tej decyzji stronom postępowania (poza stronami, którym decyzję tę doręczono za pośrednictwem Poczty Polskiej) nastąpił z dniem 14 lutego 2017 r. W konsekwencji Sąd stwierdził, że skarżąca, składając skargę dopiero w dniu 15 września 2017 r., uchybiła 30-dniowemu terminowi do dokonania tej czynności, określonemu w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu argumentacja skarżącej nie świadczy o braku jej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że nawet przy zachowaniu należytej dbałości o własne sprawy, nie mogła powziąć wiadomości o wydaniu zaskarżanej decyzji z prawidłowo dokonanego jej obwieszczenia. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: SKO.41/79/SD/2017. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca Z. T., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W zażaleniu zarzucono, że organ drugiej instancji doręczył zaskarżoną decyzję w trybie art. 38 - 48 k.p.a. za pośrednictwem poczty uczestnikom: Zarządowi Dróg Wojewódzkich w L., Klubowi Ekologicznemu "[...]", [...] Stowarzyszeniu W. i C. G., natomiast skarżącej "rzekomo w trybie art. 49 k.p.a.", co zdaniem skarżącej świadczy o nierównym traktowaniu stron przez SKO w Lublinie. Zawarto również twierdzenia zmierzające do zakwestionowania faktu obwieszczenia zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że zaskarżoną decyzję należało obwieścić stosownie. Wskazano, że skarżąca jest emerytką, nie umie korzystać z komputera, a zatem nie potrafiłaby znaleźć obwieszczenia w BIP. Ponadto, w dacie wydania decyzji w dniu 31 stycznia 2017 r., ani w późniejszych zimowych miesiącach z powodu zimna i braku ogrzewania nie przebywała we wsi C., gdzie posiada nieocieplany i użytkowany tylko w okresie letnim domek, dlatego, w jej ocenie, nie można przypisać jej winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Stwierdzono, że obwieszczenie w siedzibie SKO w Lublinie w sprawie drogi we wsi C. koło N., 25 km od L., należałoby uznać za iluzoryczne. Ponadto w zażaleniu wniesiono o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłego informatyka, oględzin nieruchomości. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia na postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi do WSA w Lublinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: SKO.41/79/SD/2017. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżąca wnioskuje o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: SKO.41/79/SD/2017, w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, ponieważ kwestionuje jej obwieszczenie. Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w sprawie uchylenia lub zmiany, stwierdzenia nieważności, stwierdzenia wygaśnięcia takiej decyzji, lub wznowienia postępowania w sprawie tej decyzji przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 k.p.a. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Decyzja jest publicznie ogłoszona w dniu, w którym obwieszczenie zostało udostępnione w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim potencjalnym stronom postępowania, czyli w dniu w którym dokonano zamieszczenia obwieszczenia o wydaniu i treści decyzji na tablicy ogłoszeń właściwego urzędu, na jego stronie internetowej lub we właściwej gazecie. Niezależnie od faktycznej daty zapoznania się stron z treścią obwieszczanej decyzji przyjmuje się, zgodnie z art. 49 k.p.a., fikcję prawną, że doręczenie nastąpiło z upływem czternastu dni od publicznego ogłoszenia. Zastosowanie przez organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym art. 49 k.p.a. było prawidłowe. Istotą instytucji doręczenia w drodze publicznego ogłoszenia jest, o ile przepisy szczególne na to zezwalają (a tak w sprawie było), zawiadamianie stron o wydanych decyzjach i innych czynnościach organów administracji w drodze publicznego obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób. Jak wynika z obwieszenia z dnia 31 stycznia 2017 r. (k. 115 akt administracyjnych) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie poinformowało w trybie art. 49 k.p.a. o wydaniu decyzji nr SKO.41/79/SD/2017 w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia 16 grudnia 2016 r., znak IZ.6220.6.2014.KK, w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie obwodnicy miasta N. W obwieszczeniu wskazano, kiedy i gdzie można zapoznać się z treścią decyzji oraz, że od dnia 31 stycznia do 14 lutego 2017 r. obwieszczenie podlega ogłoszeniu na tablicy ogłoszeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, a także na stronie internetowej Kolegium. Z akt administracyjnych wynika, że zaskarżona decyzja została doręczona za pośrednictwem poczty, poza inwestorem i organem pierwszej instancji, jedynie podmiotom, które wniosły odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a zatem podmiotom, które uruchomiły postępowanie odwoławcze i na skutek czynności których wydana została decyzja SKO w Lublinie z dnia 31 stycznia 2017 r. Skarżąca takiego odwołania nie składała, nie można zatem mówić o nierównym traktowaniu stron. Nie świadczy również o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi okoliczność, że skarżąca jest osobą starszą i nie potrafi posługiwać się komputerem ani Internetem oraz, że w C. przebywa jedynie w okresie letnim. Powszechność Internetu, jak również jego dostępność powodują, że strona powołująca się na brak wiedzy co do informacji znajdujących się w Internecie, a dotyczących regionu w którym posiada nieruchomość z domem nie może w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego powoływać się na brak winy w niedochowaniu terminu do złożenia skargi od decyzji. Jeżeli zatem informacja na temat wydanej decyzji została udostępniona na stronach internetowych, skarżąca, przy zachowaniu dbałości o własne interesy, mogła i powinna była się z nią zapoznać, chociażby korzystając z pomocy innych osób. Ponadto, mając na uwadze zawarty w zażaleniu zarzut braku obwieszczenia na stronie internetowej BiP oraz okoliczność, że skarżąca nie przebywała w zimie w C., należy zauważyć, że obwieszczenie o zaskarżonej decyzji podlegało również ogłoszeniu w okresie zimowym na tablicy ogłoszeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie, zaś skarżąca jako miejsce zamieszkania w skardze wskazała właśnie L. Brak dbałości o ochronę interesu prawnego nie może stanowić podstawy do wyprowadzenia przesłanki braku winy, zwłaszcza w sprawach, które mają wymiar powszechnie znany, jakimi są inwestycje publiczne związane z budową dróg publicznych. Odnosząc się do wniosków dowodowych zawartych w zażaleniu należy wskazać, że sądy administracyjne prowadzą postępowanie dowodowe w bardzo ograniczonym zakresie. Sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Natomiast dopuszczalność przeprowadzenia przez sąd administracyjny dowodu uzupełniającego z dokumentów ma charakter wyjątkowy. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd nie ma obowiązku przeprowadzania uzupełniającego postępowania dowodowego, a może to uczynić tylko wówczas, gdy poweźmie istotne wątpliwości co do ustaleń poczynionych przez organy. W tak zakreślonych granicach nie mieszczą się dowody z zapisów elektronicznych, oględzin czy zeznań świadków. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. oddalił zażalenie.