II OZ 22/15
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2015-01-22
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wykładnię wyroku sądu administracyjnego może służyć do kwestionowania trafności rozstrzygnięcia lub do żądania nowej oceny prawnej, czy też powinien ograniczać się do wyjaśnienia niejasności w sentencji lub uzasadnieniu?Ratio decidendi
Wniosek o wykładnię wyroku sądu administracyjnego, przewidziany w art. 158 P.p.s.a., służy jedynie do rozstrzygnięcia ewentualnych wątpliwości co do treści orzeczenia, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością. Nie może on prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego, zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia, polemiki ze stanowiskiem sądu, ani do wyjaśniania znaczenia wyrażeń prawnych czy formułowania dodatkowych motywów. Kwestionowanie trafności rozstrzygnięcia lub żądanie nowej oceny prawnej powinno być przedmiotem skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący J. B. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o wykładnię wyroku z dnia 20 marca 2013 r., którym uwzględniono jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Skarżący twierdził, że wystąpiła niejasność między uzasadnieniem a rozstrzygnięciem wyroku, wskazując na naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania jako rażące naruszenie prawa. WSA oddalił wniosek, uznając, że sentencja i uzasadnienie nie budzą wątpliwości. NSA rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1235/12 oddalające wniosek o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1235/12 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.
Wyrokiem z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1235/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uwzględnił skargę J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości i tym samym uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...].
Pismem z dnia 21 października 2014 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o dokonanie wykładni powyższego wyroku, twierdząc, że wystąpiła niejasność pomiędzy uzasadnieniem orzeczenia, a jego rozstrzygnięciem. Zdaniem J. B. Sąd uznał za trafny zarzut strony odnośnie naruszenia przez organ zasady dwuinstancyjności postępowania. Skarżący wskazał, że powyższe naruszenie stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267 ze zm.), co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie. Ponadto skarżący na potwierdzenie swojej tezy powołał odnoszące się do wspomnianego problemu wyroki sądów administracyjnych.
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wykładnię wyroku. Powołując się na treść art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wskazał, że sentencja wyroku jak i jego uzasadnienie nie nasuwają żadnych wątpliwości, rozstrzygnięcie jest bowiem jednoznaczne, a treść uzasadnienia nie nasuwa żadnych wątpliwości. Przywołane przez stronę okoliczności zmierzają jedynie do zakwestionowania trafności rozstrzygnięcia i mogą być podnoszone w drodze skargi kasacyjnej od wyroku, nie zaś we wniosku o jego wykładnię.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. B. podkreślił, że nie kwestionuje w żaden sposób treści uzasadnienia, wnosi jedynie o dokonanie nowej oceny prawnej, która w dostateczny sposób wyjaśni, z jakich powodów należało przyjąć, że wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem zasady dwuinstancyjnego postępowania stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 c) P.p.s.a. Zdaniem skarżącego wątpliwość w tym zakresie nie sprowadzi się w istocie do tłumaczenia przez Sąd podstawowych pojęć czy też instytucji prawnych - ale jest konieczne, z uwagi na prezentowane w nauce oraz orzecznictwie sądowym stanowiska, wedle których, naruszenie zasady dwuinstancyjności jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. Jeśli zatem w ocenie składu orzekającego, przywołane przez skarżącego poglądy należało uznać za nieprawdziwe lub odosobnione albo w okolicznościach tej sprawy wystąpiły szczególne okoliczności, które przemawiają za uznaniem, że naruszenie zasady dwuinstancyjności należało zakwalifikować wyłącznie jako "inne naruszenie przepisów mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy" - to Sąd powinien ujawnić te powody właśnie w ramach wykładni tego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 158 P.p.s.a. Sąd, który wydał wyrok, może w dodatkowym postanowieniu rozstrzygnąć ewentualne wątpliwości co do jego treści.
Potrzeba wyjaśnienia treści sentencji wyroku, bądź jego uzasadnienia zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy sentencji wyroku lub jego uzasadnienia są dla niej niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyjaśnienie wątpliwości nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani powodować zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wtedy, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania.
Dokonując w tym zakresie analizy przedstawionej przez skarżącego argumentacji zawartej w treści zażalenia, a także we wniosku o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 marca 2013 r. należało uznać, iż skarżący kwestionuje w istocie wskazaną w uzasadnieniu wyroku podstawę prawną rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego żądanie skarżącego wykracza znacznie poza przewidzianą w art. 158 P.p.s.a. wykładnię orzeczenia, która nie może zmierzać do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy ani też do formułowania przez sąd dodatkowych motywów podjętego rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, okoliczności wskazane przez skarżącego mogą być podnoszone w drodze skargi kasacyjnej od wyroku, nie zaś we wniosku o jego wykładnię.
W świetle powyższych ustaleń uznać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w zaskarżonym postanowieniu zasadnie odmówił wykładni wyroku tego Sądu z dnia 20 marca 2013 r.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w związku z art. 197 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło