II OZ 235/14

Dnia 13 marca 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 122/13 odmawiające zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2013 r. odmawiającego Małgorzacie Gospodarek prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 122/13 odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2013 r. odmawiającego M. G. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych sprawie ze skargi M. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął nadesłany przez skarżącą M. G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W niniejszej sprawie wniosek M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych był rozpatrywany na wcześniejszym etapie sprawy. Wskazano, że z treści pierwotnie złożonego formularza PPF m. in. wynikało, że wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu w wysokości ok. 3900 - 4400 zł pomniejszonego o kwotę ubezpieczenia społecznego ZUS – 1000 zł oraz podatek, zaznaczając, iż jest to praca sezonowa. Oświadczyła, że z mężem ustanowili rozdzielność majątkową. Wskazała, że posiada mieszkanie w budynku wielorodzinnym-szeregowym o pow. 53,65 m². Do majątku ruchomego wliczyła samochód osobowy o wartości 15 tys. zł, który z uwagi na zły stan techniczny nie jest użytkowany. Dodała, że ponosi koszty z tytułu opłaty za energię elektryczną – 300 zł, gaz - 400 zł, wodę - 100 zł, inne wydatki – 500 zł, koszty utrzymania – 1000zł. Postanowieniem z dnia 25 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie. Na postanowienie to skarżąca nie złożyła zażalenia, stąd stało się ono prawomocne. Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy – z dnia 17 grudnia 2013 r. – Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia Sądu z dnia 25 marca 2013 r. W formularzu PPF złożonym ponownie wnioskodawczyni wskazała dodatkowo, że pomaga synowi pozostającemu bez pracy oraz to, że ciągle musi inwestować w remonty (zaciągnięty kredyt na remont dachu). Wskazując na powyższe, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy M. G. nie przedstawiła nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmianą postanowienia z dnia 25 marca 2013 r. W zażaleniu M. G. zaskarżono w całości powyższe postanowienie i wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na błędnym uznaniu, że w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca nie przedstawiła nowych okoliczności, które przemawiałyby za zmiana postanowienia z dnia 25 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadnie bowiem Sąd pierwszej instancji przyjął na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), że brak jest możliwości zmiany uprzednio wydanego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Zgodnie z treścią powołanego przepisu postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W świetle tej regulacji zmiana postanowienia wydanego w kwestii incydentalnej może nastąpić wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiły zmiany okoliczności sprawy tak istotne, że tę zmianę uzasadniające. W art. 165 P.p.s.a. nie chodzi więc o jakąkolwiek zmianę okoliczności sprawy, a o taką zmianę, która w porównaniu ze stanem poprzednim, dawałaby sądowi możliwość zmiany czy uchylenia poprzedniego orzeczenia. Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2013 r. odmawiającego M. G. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca nie wykazała, bowiem, że jej sytuacja materialna i rodzinna ulegała takiemu pogorszeniu, które uzasadniałoby uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Co więcej, zarówno dochody jak i wydatki rodzinne pozostały na podobnym poziomie. Odnośnie zaś argumentacji dotyczącej konieczności ponoszenia kolejnych kosztów w sprawie (m.in. remont dachu) podać należy, że strona przewidując realizację swoich praw przed sądem powinna w ramach planowania wydatków uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnego postępowania i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. W zażaleniu strona skarżąca nie wskazała na żadne nowe i istotne okoliczności zmieniające jej sytuację. A zatem, w świetle powołanych wyżej powodów, Sąd pierwszej instancji słusznie stwierdził, że nie było podstaw do zmiany wydanego postanowienia z dnia 25 marca 2013 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.