II OZ 252/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-04-09

Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej opłatę planistyczną, oparty na argumentacji o konieczności dalszego finansowego wspierania chorego ojca, może zostać uwzględniony bez przedstawienia przez skarżących szczegółowej analizy ich własnej sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie może wstrzymać wykonania decyzji ustalającej obowiązek pieniężny, jeśli skarżący nie przedstawił dowodów na wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama argumentacja o konieczności wspierania chorego członka rodziny, bez przedstawienia własnej sytuacji majątkowej i konkretnych kwot przeznaczanych na pomoc, nie jest wystarczająca do oceny, czy wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. ustalającą opłatę planistyczną. Wnieśli o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie uniemożliwi im dalsze finansowe wspieranie chorego ojca, co może prowadzić do utraty jego zdrowia lub życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji, uznając, że obowiązek pieniężny jest odwracalny, a skarżący nie wykazali konkretnych okoliczności swojej sytuacji finansowej. Skarżący wnieśli zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.H. i W.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 44/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.H. i W.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia opłaty planistycznej postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 44/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, w sprawie ze skargi A.H. i W.H., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012r. W uzasadnieniu Sąd powołał przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." i wskazał, że obowiązek o charakterze pieniężnym, a takiego dotyczy niniejsza sprawa, ma z natury charakter odwracalny. Oznacza to, że w razie jego zrealizowania, a następnie uwzględnienia skargi, objęta skarżoną decyzją kwota pieniężna będzie podlegała zwrotowi. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że uzasadnienie niniejszego wniosku nie wskazuje konkretnych okoliczności obrazujących sytuację finansową skarżących. Powyższe nie pozwala zaś na ocenę, czy wykonanie przez nich decyzji ustalającej opłatę planistyczną mogłoby rzeczywiście prowadzić do skutków o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Natomiast powoływanie się na sytuację materialną innego skarżącego, nawet w sytuacji, gdy jest on członkiem rodziny, któremu udziela się pomocy, nie ma wpływu na rozpatrzenie niniejszego wniosku. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli skarżący zaskarżając go w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, a to w szczególności art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niezasadne zawężenie pojęcia znacznej szkody jedynie do materialnego jej aspektu oraz pominięcie kryterium uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku jako wystarczającego dla jego merytorycznej oceny, a w konsekwencji poprzez niezasadną odmowę uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji w przedmiocie wyliczenia opłaty planistycznej w sytuacji, gdy w sprawie istniała przesłanka przemawiająca za jego uwzględnieniem, a to w szczególności przesłanka niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody. Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie wniosku organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania zażaleniowego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że ich sytuacja majątkowa nie ma znaczenia dla kwestii zasadności wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, bowiem każda decyzja pociągająca za sobą obowiązek uiszczenia określonej kwoty pieniężnej pogarsza sytuację majątkową osoby objętej obowiązkiem jej zapłaty. Tymczasem jedynym kryterium przyjętym przez Sąd w niniejszej sprawie dla potrzeby oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji pod kątem jego zasadności jest właśnie kryterium majątkowe. Nadto wskazano, że – w ocenie skarżących – kwestię zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy rozpatrywać przy uwzględnieniu celu jakiemu ma służyć ten wniosek. Celem tym w niniejszej sprawie nie jest ochrona własnych interesów majątkowych, ale chęć udzielenia pomocy finansowej choremu ojcu skarżącego. Pomoc taka była dotychczas udzielana w granicach możliwości finansowych skarżących, jednakże oczywistym jest, że w sytuacji obowiązku uiszczenia należności opisanej w zaskarżonej decyzji powstanie przeszkoda do dalszego wspierania. Zatem może dojść do utraty zdrowia, a nawet życia ojca skarżącego, a ryzyko to należy pojmować właśnie w kategorii niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody. W tej sytuacji strona skarżąca nie powoływała się na własną sytuację majątkową, dlatego też niezrozumiałe są twierdzenia Sądu dotyczące konieczności udowodnienia przez stronę swojej sytuacji majątkowej dla potrzeb weryfikacji wniosku o wstrzymanie wykonania zakwestionowanej decyzji. W konsekwencji skarżący stwierdzili, że Sąd I instancji nie tylko źle ocenił motywy jakie legły u podstaw wniosku, ale wyprowadził także wnioski dowodowe, które nie znajdują uzasadnienia w praktyce. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że "po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy". Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że sąd zobowiązany jest wstrzymać wykonanie decyzji w sytuacji gdy w sprawie zaistnieje choćby jedna z przesłanek, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżących, zaistniała przesłanka niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody. Skarżący wskazali, że konieczność wykonania zaskarżonej decyzji uniemożliwi udzielanie dalszej pomocy ojcu skarżącego, co może skutkować utratą zdrowia, a nawet życia chorego. Mając na uwadze argumentację skarżących w pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja SKO w P. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2012 r., którą ustalono i nałożono na skarżących obowiązek uiszczenia jednorazowej opłaty w wysokości 3.831,60 zł z tytułu wzrostu wartości sprzedanej nieruchomości. Zatem, wbrew twierdzeniom zażalenia, rację ma Sąd I instancji, iż żeby ocenić, czy zaskarżona decyzja może wiązać się z wystąpieniem po stronie skarżących znacznej szkody konieczna jest ocena sytuacji majątkowej zobowiązanych. Brak zobrazowania tej sytuacji powoduje, że Sąd nie mógł ocenić, czy wykonanie decyzji i uiszczenie ww. kwoty w tej konkretnej sytuacji może się wiązać z ryzykiem wystąpienia wskazanej przesłanki. Nadto, wbrew twierdzeniom zażalenia, także przywołanie okoliczności finansowego wspierania ojca skarżącego w związku z jego leczeniem również wymaga poznania sytuacji majątkowej skarżących. Bez znajomości tych okoliczności nie można stwierdzić, że konieczność wykonania decyzji spowoduje niemożność dalszego udzielania pomocy finansowej. Nie wiadomo bowiem jakiego rzędu środkami finansowymi dysponują skarżący i jaką konkretnie kwotę przeznaczają na wsparcie, a nadto czy mają zgromadzone oszczędności. To wszystko powoduje, że nie można ocenić, czy wykonanie decyzji może skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. "Znacznej", tzn. takiej, której skutki są bardziej dotkliwe, niż normalne konsekwencje związane z uszczupleniem majątku poprzez uiszczenie określonej kwoty pieniężnej. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że strona skarżąca nie sprostała wymogowi uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Dlatego uznać należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W konsekwencji wniesione zażalenie, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., jako niezasadne należało oddalić. Dlatego orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło