II OZ 255/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 735/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 18 września 2023 r., nr SKO.GP/41/44/23 w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej wraz z kanalizacją telekomunikacyjną postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 735/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 18 września 2023 r., nr SKO.GP/41/44/23 w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie elektroenergetycznej linii kablowej wraz z kanalizacją telekomunikacyjną. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze. Do skargi dołączyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który został adresowany zarówno do organu jak i Sądu. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że wstrzymanie wykonania decyzji ma zapobiec dalszym czynnościom procesowym i w efekcie przystąpieniu do realizacji inwestycji. Strona podniosła, że objęta wnioskiem inwestycja ma przebiegać przez nieruchomość oznaczoną jako dz. nr [...] (własność Gminy M. z przeznaczeniem na drogę wewnętrzną), a częściowo także przez teren dz. nr [...], która należy do skarżącej. Wskutek zniszczenia nawierzchni drogi wewnętrznej mieszkańcy dokonując przejazdu czynią to z naruszeniem granic poprzez przejazd przez nieruchomość skarżącej. Skarżąca podniosła, że w sprawie w sposób niewłaściwy zostały oznaczone granice działek, na których ma być realizowana inwestycja. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, nie odnosząc się do wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, natomiast z przekazanych akt administracyjnych nie wynika, że organ wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd wyjaśnił, że nie każdy akt ma przymiot wykonalności i tym samym zasadnicze znaczenie dla wstrzymania wykonania decyzji ma jej charakter prawny. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego nie kreuje żadnych praw oraz obowiązków nadających się do wykonania, a więc mogących podlegać egzekucji. Według Sądu sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia inwestycji, nie stanowi okoliczności powodującej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła M.S. wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z 18 września 2023 r. (SKO.GP/41/44/23) z uwagi na to, że jej ewentualne wykonanie grozi skarżącej wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła obrazę art. 61 § 3 p.p.s.a. przez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy okoliczności wskazane przez skarżącą w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jednoznacznie uzasadniają wstrzymanie wykonania tego zarządzenia. Żaląca powołała przedstawioną w skardze argumentację. Odnosząc się do zaskarżonego postanowienia wskazała, że w wyroku z dnia 4 sierpnia 2022 r. (II SA/Kr 550/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wprost dopuścił wstrzymanie wykonania decyzji ustalającej warunki zabudowy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18). Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i może być udzielona tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. i jak słusznie zauważył Sąd I instancji – tylko w stosunku do aktu posiadającego przymiot wykonalności, tzn. takiego, którego realizacja w sposób dobrowolny lub przymusowy, doprowadzi do sytuacji, która będzie odpowiadała zawartemu w tym akcie rozstrzygnięciu. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, podobnie jak decyzja o warunkach zabudowy co do zasady nie wymaga wykonania. Zwłaszcza w przypadkach, gdy jest aktem poprzedzającym udzielenie pozwolenia na budowę, sama w sobie nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezależenie od powyższego należy uznać, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie przedstawiła okoliczności, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogłyby powodować realne i rzeczywiste niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie powołała też argumentacji, która przemawiałaby za uwzględnieniem wniosku, ograniczając się do przytoczenia argumentacji skargi, wobec czego należy uznać, że nie wykazała ani nie uprawdopodobniła, że funkcjonowanie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji doprowadzi do powstania niebezpieczeństwa spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.