II OZ 274/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2152/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2018 roku [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zniszczenie drzewa postanawia: oddalić zażalenie. W dniu [...] kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Warszawie wydało decyzję, którą utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Piaseczno z dnia [...] października 2016 r. umarzającą postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie na działce w J. przy ul. D. 25, nr ew. [...] metasekwoi o obwodzie 95 cm. Decyzja z dnia [...] kwietnia 2018 r. została wysłana do pełnomocnika A. W. Przesyłka była dwukrotnie awizowana w dniach 18 kwietnia 2018 r. i 26 kwietnia 2018 r., a adresat został zawiadomiony o możliwości odbioru pisma poprzez pozostawienia awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 6 lipca 2018 r. (k. 2) A. W. poprzez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 5 października 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2152/18, odrzucił skargę. Sąd stwierdził, że termin do wniesienia skargi upływał w dniu 1 czerwca 2018 r. Decyzja została doręczona w trybie art. 44 § 4 K.p.a. Wniesienie skargi 6 lipca 2018 r. miało miejsce z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 53 § 1 P.p.s.a. W zażaleniu na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącej wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniósł, że wielokrotnie zwracał się telefonicznie do SKO o publikację i doręczenie decyzji, ale zawsze był informowany, że musi czekać. Nadto, czterokrotnie zwracał się na piśmie do Prezesa SKO o doręczenie decyzji lub jej wydanie do rąk w siedzibie SKO. Nigdy nie otrzymał odpowiedzi ani od Prezesa ani od sprawozdawcy. W dniu 8 czerwca 2018 r. wydano mu decyzję z dnia 10 kwietnia 2018 r. w formie fotokopii. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że zorientował się, że decyzja została wysłana nie do niego, a do jego mocodawczyni mimo, że wszystkie pozostałe pisma były kierowane do niego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 53 § 1 P.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 54 § 1 P.p.s.a. Skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Z powyższego wynika, że skuteczne złożenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ostateczną decyzję organu nastąpi jeżeli skarga zostanie złożona przez stronę postępowania administracyjnego do właściwego miejscowo sądu wojewódzkiego za pośrednictwem tego organu, który wydał decyzję w terminie 30 dni od doręczenia stronie tej decyzji. Ustawodawca połączył określone skutki prawne (możliwość wniesienia skargi -rozpoczęcie biegu terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a.) ze skutecznym doręczeniem stronie rozstrzygnięcia w sprawie (decyzji). Przewidział określone zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Zasady te regulują przepisy rozdziału 8 "Doręczanie" Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 1113 ze zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. (art. 39 K.p.a.). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy - art. 42 § 1 K.p.a. Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej - art. 42 § 2 K.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie - art. 42 § 2 K.p.a. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego - operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - doręczenie zastępcze w trybie art. 44 K.p.a. W takiej sytuacji zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy - art. 44 § 4 K.p.a. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja zaadresowana do pełnomocnika skarżącej, co wynika z akt administracyjnych, została doręczona właśnie w trybie zastępczym wobec niezastania adresata pod wskazanym adresem. Aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo muszą łącznie zostać spełnione przesłanki określone w art. 44 K.p.a. W przeciwnym razie brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie. Przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego i dlatego nie może budzić wątpliwości, że doręczyciel dochował wymogów z art. 44 k.p.a., w tym wymogu dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż strona zeń korzystająca nie będzie mogła skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (por. podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2001 r., sygn. akt II RN 70/00, OSNAPiUS 2001/19/574). O fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej musi być dokonana stosowna adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki. W niniejszej sprawie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja o pozostawieniu przesyłki w dniu 18 kwietnia 2018 r. w placówce pocztowej UP Piaseczno. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 K.p.a. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 K.p.a. Na zpo przesyłki zaskarżonej decyzji jest adnotacja o umieszczeniu zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej. Z adnotacji poczty na przesyłce, która zawierała decyzję wynika także, że po raz pierwszy awizowano ją w dniu 18 kwietnia 2018 r., drugie awizo nastąpiło w dniu 26 kwietnia 2018 r., a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 4 maja 2018 r. Stwierdzić należy, że przesyłka doręczona w trybie zastępczym w niniejszej sprawie spełnia wszelkie wymogi ustawowe. W takiej sytuacji uznać należy, że zgodnie z art. 44 § 4 K.p.a. decyzja została doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 2 maja 2018 r., co odpowiadało upływowi 14 dni od dnia pozostawienia pierwszego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki z placówki pocztowej (18 kwietnia 2018 r.). Wbrew zarzutowi podniesionemu w zażaleniu, decyzja SKO została wysłana na adres pełnomocnika. Argumentacja budująca tezę o braku doręczenia nie jest, w tej sytuacji, oparta na rzeczywistym przebiegu procedury doręczenia. Tym samym złożenie skargi w dniu 6 lipca 2018 r. nastąpiło po upływie terminu z art. 53 § 1 P.p.s.a. i należało odrzucić skargę stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zasadnie zatem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę jako spóźnioną. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.