II OZ 28/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. K. i E. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 listopada 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1990/14 o odmowie wstrzymania wykonania postanowienia w sprawie ze skargi J. K. i E. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 12 sierpnia 2014 r. J. K. i E. K. wnieśli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2014 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2014 r., nr [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Sochaczewie z [...] listopada 2012 r., nr [...], którym wstrzymano roboty budowlane przy budowie budynku garażowego o wymiarach 7,30m x 7,60 m ze wspartym na nim zadaszeniem o konstrukcji stalowej o wymiarach 2,70 m x 4,0 na działce nr ew. [...] położonej w miejscowości O. oraz nałożono na J. i E. K. obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia określonej dokumentacji. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 21 listopada 2014 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1990/14) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji stwierdził, między innymi, że podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej: p.p.s.a.) jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez co należy rozumieć sytuację, gdy szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci zastosowania instytucji wstrzymania wykonania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie postępowania egzekucyjnego do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z treścią rozstrzygnięcia zawartego w tym akcie. W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżone postanowienie ze względu na swój formalny charakter i zakres nie powoduje bezpośrednich skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dotyczy wyłącznie kwestii procesowej, a więc nie rodzi żadnych praw, jak również nie nakłada na stronę obowiązków. Nie podlega zatem ochronie tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania. Zażalenie na postanowienie z 21 listopada 2014 r. wnieśli J. K. i E. K.. Podkreślili, że "celem złożenia przez nich wniosku o wstrzymanie wykonania były obowiązki nałożone na nich postanowieniem PINB w Sochaczewie z [...] listopada 2012 r., którym wstrzymano roboty budowlane budynku garażowego ze wspartym na nim zadaszeniem o konstrukcji stalowej na działce nr ewid. [...] oraz nałożono na J. i E. K. obowiązek przedstawienia w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia postanowienia określonej dokumentacji". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, znaczenie w niniejszej sprawie ma okoliczność, że postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na swój charakter, nie podlega wykonaniu, a tym samym nie jest możliwe orzeczenie w stosunku do tego aktu o wstrzymaniu wykonania. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Art. 61 § 3 p.p.s.a. zakreśla katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Do przesłanek tych należy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie ustawodawca wyłączył stosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. w stosunku do przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie oraz aktów, które nie podlegają wstrzymaniu na podstawie odrębnych przepisów. Żaden przepis nie wyłącza stosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. wobec aktów, które nie podlegają wykonaniu, a w szczególności nie podlegają wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że każdy (ze wskazanymi wyżej wyjątkami) akt zaskarżony do wojewódzkiego sądu administracyjnego może podlegać wstrzymaniu, o ile wnioskodawca uprawdopodobni zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma zatem okoliczność, że wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia z [...] lipca 2014 r., a także zażalenie, oparte są na założeniu, że wstrzymanie jego wykonania miałoby taki sam skutek jak wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia z [...] listopada 2012 r. i doprowadziłoby do usunięcia obowiązku nałożonego tym postanowieniem. Założenie to nie jest trafne. Wstrzymanie wykonania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania nie polegałoby bowiem na spowodowaniu wszczęcia postępowania. Co więcej, z samego faktu wszczęcia postępowania nie wynikałoby jeszcze, że upadłby obowiązek nałożony na J. K. i E. K. postanowieniem z [...] listopada 2012 r. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.