II OZ 283/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rady Powiatu G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 247/16 uchylające postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 247/16 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucające wniosek Rady Powiatu G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. D. na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 247/16, po rozpoznaniu skargi M. D. na uchwałę Rady Powiatu G. z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono organowi – Radzie Powiatu G. w dniu 6 maja 2016 r. wraz z pouczeniem o 30-dniowym terminie na wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. Rada Powiatu G. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny wydanym na rozprawie w dniu 15 września 2016 r. postanowieniem, sygn. akt II OSK 1712/16 odrzucił skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu określonego w art. 384 § 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2011 r. Nr 21, poz. 112, z późn. zm.). Pełnomocnik Rady Powiatu G. w dniu 28 października 2016 r. (data nadania) złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, podnosząc, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy Rady Powiatu G., gdyż Sąd doręczając zaskarżony wyrok błędnie pouczył stronę (która nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika) o 30-dniowym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt VIII SA/Wa 247/16 przywrócił Radzie Powiatu G. termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik skarżącego – M. D. zarzucając naruszenie art. 87 § 1 w zw. z art. 86 § 1 i art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.); dalej: "P.p.s.a.", poprzez orzeczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez pełnomocnika organu z przekroczeniem 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Zdaniem skarżącego termin do wniesienia przedmiotowego wniosku rozpoczął swój bieg od dnia wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej, tj. od dnia 15 września 2016 r., a nie jak przyjął Sąd od dnia doręczenia pełnomocnikowi organu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w formie pisemnej, gdyż pełnomocnik organu był obecny na rozprawie w dniu 15 września 2016 r., w trakcie której Naczelny Sąd Administracyjny ogłosił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wyjaśniając przy tym podstawy faktyczne i prawne swojego orzeczenia, wskazując wprost na fakt przekroczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 384 § 2 Kodeksu wyborczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając wskazane powyżej zażalenie za oczywiście uzasadnione postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 247/16, na podstawie art. 195 § 2 w zw. z art. 88 P.p.s.a., uchylił własne postanowienie z dnia 13 grudnia 2016 r. o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucił jako spóźniony wniosek Rady Powiatu G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd wskazał, że dokonując analizy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pominął okoliczność, iż na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 15 września 2016 r., na której ogłoszono postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wyjaśniając przy tym podstawy faktyczne i prawne orzeczenia, obecny był profesjonalny pełnomocnik organu. Słusznie zatem podniesiono w zażaleniu, że moment ustania przyczyny uchybienia terminowi do wywiedzenia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. nastąpił w dniu 15 września 2016 r. Tak więc od tego dnia rozpoczął bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Złożony zatem przez pełnomocnika organu w dniu 28 października 2016 r. (data nadania) wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej Sąd uznał za spóźniony i podlegający odrzuceniu, stosownie do treści art. 88 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik organu – Rady Powiatu G. zarzucając mu naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 271 pkt 1 P.p.s.a. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez sędziego podlegającego wyłączeniu z mocy ustawy od orzekania w niniejszej sprawie, gdyż ten sam sędzia wydał postanowienie z dnia 13 grudnia 2016 r. przywracające termin do wniesienia skargi kasacyjnej, a także naruszenie art. 194 § 2 P.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że termin do wniesienia zażalenia liczy się od dnia ogłoszenia postanowienia, a nie od dnia doręczenia postanowienia. W odpowiedzi na zażalenie pełnomocnik skarżącego wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 271 pkt 1 P.p.s.a., którego organ wnoszący zażalenie upatruje w wydaniu zaskarżonego postanowienia przez ten sam skład, który wydał uchylone postanowienie z dnia 13 grudnia 2016 r. stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem do ponownego rozpoznania sprawy w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. przepis art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. nie ma zastosowania. Ponowna ocena wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej dokonana przez Sąd pierwszej instancji była bowiem następstwem wniesienia zażalenia i uprawnień autokontrolnych jakie daje Sądowi przepis art. 195 § 2 P.p.s.a. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt I OPS 3/05, istota wyłączenia sędziego w sprawie, w której brał udział w wydawaniu zaskarżonego orzeczenia zawiera się w niedopuszczalnym kontrolowaniu przez sędziego swojego własnego rozstrzygnięcia, przy czym kontrolowanie orzeczenia wydanego w postępowaniu sądowym związane jest ściśle z instancyjnością tego postępowania i dotyczy orzeczeń rozstrzygających sprawę w znaczeniu materialnoprawnym. Tymczasem przepis art. 195 § 2 P.p.s.a. dotyczy możliwości uwzględnienia zażalenia na postanowienie nie kończące postępowania w sprawie przez wojewódzki sąd administracyjny we własnym zakresie. Zatem uwzględnienie zażalenia w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. przez ten sam skład sędziowski, który wydał poprzednie, uchylone postanowienie, nie skutkuje nieważnością postępowania ani nie stanowi podstawy do żądania wznowienia postępowania, z tego powodu, że w sprawie brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy w sprawach wskazanych w art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Powyższe stanowisko wzmacnia dodatkowo nowe brzmienie art. 197 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Oznacza to, że nie ma konieczności, aby w razie przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sąd rozpoznawał ją w innym składzie. Tak więc skoro w razie uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego zażaleniem postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania nie ma zastosowania art. 185 § 2 P.p.s.a., to tym bardziej przy rozpoznawaniu zażalenia przez wojewódzki sąd administracyjny w trybie autokontroli na podstawie art. 195 § 2 P.p.s.a. nie ma potrzeby aby rozpoznawał je sąd w innym składzie niż ten który wydał zaskarżone zażaleniem postanowienie. W kontekście powyższego zarzut naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 w zw. z art. 271 pkt 1 P.p.s.a. uznać należy za nieuzasadniony. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie art. 194 § 2 P.p.s.a., wskazać należy, że przedmiotowy przepis odnosi się do sposobu obliczenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tymczasem, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącego w odpowiedzi na zażalenie, przedmiotem polemiki procesowej wywołanej postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2016 r., a następnie postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r., jest sposób obliczenia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który został uregulowany w odrębnym przepisie art. 87 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu zobowiązany jest zatem do zbadania i ustalenia czasu (terminu) kiedy ustała przyczyna uchybienia terminowi do dokonania konkretnej czynności, a następnie sprawdzenia czy wniosek o przywrócenie terminu złożony został w ciągu 7 dni od tego terminu. Tym samym Sąd pierwszej instancji badając terminowość złożenia wniosku o przywrócenie terminu stosował art. 87 § 1 P.p.s.a., a nie przepis art. 194 § 2 P.p.s.a., zarzut więc jego naruszenia jest całkowicie bezpodstawny. Dokonując natomiast oceny zasadności uchylenia przez Sąd pierwszej instancji w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. własnego postanowienia z dnia 13 grudnia 2016 r. o przywróceniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i odrzucenia jako spóźnionego wniosku Rady Powiatu G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej uznać należy, że jest ono prawidłowe. Słusznie przyjął Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, że momentem ustania przyczyny uchybienia terminowi do wywiedzenia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., był dzień 15 września 2016 r., tj. dzień rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na której obecny był profesjonalny pełnomocnik organu wnoszącego zażalenie i na której to rozprawie NSA ogłosił postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej wskazując wprost na przekroczenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 384 § 2 Kodeksu wyborczego. Uznanie zatem zażalenia skarżącego złożonego na postanowienie z dnia 13 grudnia 206 r. jako oczywiście uzasadnionego było prawidłowe. W rozpoznawanej sprawie zasadne było również odrzucenie jako spóźnionego wniosku Rady Powiatu G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 88 P.p.s.a. sąd zobowiązany jest odrzucić na posiedzeniu niejawnym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu. Jak wskazano powyżej przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 15 września 2016 r. Od tego dnia rozpoczął zatem bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który upływał z dniem 22 września 2016 r. Sąd pierwszej instancji słusznie więc odrzucił jako spóźniony złożony w dniu 28 października 2016 r. przez pełnomocnika organu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej . W świetle powyższego zaskarżone postanowienie z dnia 6 lutego 2017 r. należy uznać za prawidłowe. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił zażalenie.