II OZ 313/08

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-17

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu, może zostać pozostawiony bez rozpoznania, a w konsekwencji czy wniosek o umorzenie postępowania w tym zakresie jest dopuszczalny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na urzędowym formularzu. Niezachowanie tej formy skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, co uniemożliwia wszczęcie postępowania w tym zakresie. W konsekwencji, wniosek o umorzenie postępowania dotyczącego prawa pomocy, które formalnie nie zostało wszczęte, jest niedopuszczalny.
Stan faktyczny
J. B. złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisów od zażaleń na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). WSA wezwał skarżącego do złożenia wniosków na urzędowym formularzu, czego skarżący nie uczynił. WSA pozostawił wnioski bez rozpoznania, uznając, że nie spełniają wymogów formalnych. Skarżący złożył zażalenie, domagając się odrzucenia wniosków lub uchylenia postanowienia WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 313 /08 POSTANOWIENIE Dnia 17 kwietnia 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 358/07 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosków J. B. z dnia 15 października 2007 r. i z dnia 25 października 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisów od zażaleń na postanowienia z dnia 2 października 2007 r. i z dnia 17 października 2007 r. w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku pozostawił bez rozpoznania wnioski J. B. z dnia 15 października 2007 r. i z dnia 25 października 2007 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisów od zażaleń na postanowienia tegoż Sądu odpowiednio z dnia 2 października 2007 r. i z dnia 17 października 2007 r. W uzasadnieniu swojego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w związku z zawartymi we wniesionych zażaleniach wnioskami J. B. został wezwany do złożenia swego wniosku na stosownym formularzu. Powyższe wezwanie skarżący odebrał w dniu 21 grudnia 2007 r., jednak wniosku w przepisanej prawem formie nie złożył. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 11 września 2007 r. J. B. uzyskał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w kwocie powyżej 100 złotych oraz ustanowienia adwokata. W związku z treścią wskazanego wyżej postanowienia skarżący został poinformowany przez Sąd o braku konieczności uiszczania opłat sądowych za wyjątkiem opłaty w kwocie 100 złotych. J. B. złożył w dniu 27 grudnia 2007 r. pismo wnosząc o umorzenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy, które już zostało przyznane w satysfakcjonującym go zakresie. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2008 r., doręczonym pełnomocnikowi skarżącego w dniu 17 stycznia 2008 r. wnioski przytoczone na wstępie pozostawione zostały bez rozpoznania z uwagi na niezachowanie przy ich wnoszeniu wymogów formalnych. W sprzeciwie wniesionym przez J. B., od powyższego zarządzenia skarżący wskazał, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy winno być umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., albowiem zgodnie z udzielonymi przez Przewodniczącego Wydziału wyjaśnieniami nie ciążą już na nim żadne koszty sądowe Wojewódzki Sąd Administracyjny wydając zaskarżone postanowienie wskazał, iż orzekając o pozostawieniu wniosków skarżącego dotyczących przyznania prawa pomocy w określonym zakresie bez rozpoznania uznał, iż skoro wnioski te nie spełniały wymogów formalnych, bowiem nie złożono ich na urzędowym formularzu, to tym samym nie można mówić o wszczęciu postępowania w tym zakresie. W konsekwencji w ocenie Sądu wniosek o umorzenie postępowania w tej kwestii nie jest dopuszczalny. Mając powyższe względy na uwadze Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 257 p.p.s.a. pozostawił wskazane na wstępie wnioski skarżącego bez rozpoznania. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. B. opierając je na zarzucie naruszenia art. 243 § 2 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie. Zdaniem skarżącego ze względu na przyznane mu prawo pomocy wnioski, o których mowa winny były zostać odrzucone przez Sąd, a nie pozostawione bez rozpoznania. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez odrzucenie swoich wniosków zawartych w zażaleniach z dnia 15 i 25 października 2007 r. oraz o zwolnienie od wpisów od zażaleń lub ewentualnie uchylenie skarżonego postanowienia. W uzasadnieniu swego zażalenia skarżący podniósł, że wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone zostały wraz z zażaleniami z ostrożności procesowej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Podkreślić trzeba, iż skarżącemu postanowieniem z dnia 11 września 2007 r. przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, a nie całkowitym. Jest to o tyle istotne, że skarżący był uprawniony do wystąpienia o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie nie objętym powyższym postanowieniem i nie jest uzasadnionym tym samym jego stanowisko o niedopuszczalności złożenia kolejnego wniosku w tym zakresie. Nie jest też zasadny zarzut uchybienia wymogom art. 243 § 2 p.p.s.a. Trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy musi być złożony na stosownym formularzu urzędowym. W myśl art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznane stronie prawa pomocy winien być złożony na urzędowym formularzu, którego wzór określono w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz. U. Nr 227, poz. 2245 - zwanego dalej rozporządzeniem). W przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji przesłał skarżącemu formularz o jakim mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. celem jego wypełnienia i złożenia (§ 2 pkt 3 rozporządzenia), dokonał więc wszystkich wymaganych prawem czynności, a o terminie i skutkach niedopełnienia wymogów określonych przepisami skarżący został pouczony. Skarżący formularza mu przesłanego jednak nie złożył do Sądu, tym samym nie zostały zachowane warunki formalne umożliwiające rozpoznanie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy, a w konsekwencji nie nastąpiło wszczęcie postępowania w omawianym zakresie, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji. Przedstawione wyżej względy uzasadniały pozostawienie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, o czym stanowi art. 257 p.p.s.a. i o czym też orzeczono w zaskarżonym postanowieniu. Mając przedstawione wyżej okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie jako bezzasadne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło