II OZ 318/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1914/14 odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi H. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił H. P. przywrócenia terminu w sprawie z jej skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2014 r. w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 12 września 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 złotych pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 24 października 2014 r. W dniu 6 listopada 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek H. P. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawczyni wskazała, że składa ponownie pismo procesowe z dnia 31 października 2014 r. wraz z wnioskiem PPF o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wyjaśniła, że pismo z dnia 31 października 2014 r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało złożone omyłkowo. Z ustaleń Sądu I instancji wynika, że powoływane przez skarżącą pismo wraz z wnioskiem PPF zostało wniesione do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2845/12, gdyż taka sygnatura została wskazana przez skarżącą. Dalej Sąd zaznaczył, że jak wskazała wnioskodawczyni, nastąpiła pomyłka przy wydruku pisma wraz z wnioskiem z nośnika magnetycznego, na którym nie zostały zapisane zmiany dokonane przez skarżącą na komputerze. Dodała, że osoba, która wysyłała dokumenty na poczcie w dniu 31 października 2014 r. nie zwróciła na powyższe uwagi. Rozpoznając tak złożony wniosek Sąd uznał, że podlega on oddaleniu, gdyż skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej, do czego zobowiązywał ją art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W ocenie Sądu, podnoszone przez skarżącą argumenty o nie zapisaniu zmian w dokumentach elektronicznych przez komputer i tym samym spowodowanie błędnego wydruku pism nie uprawdopodabniają przesłanki braku winy skarżącej w uchybieniu terminu. Okoliczności te, uwzględniając błędne wysłanie pisma wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przy dokładnym wskazywaniu danych z innej sprawy, w ocenie Sądu, świadczy o niezachowaniu należytej staranności oraz braku dbałości w prowadzeniu własnej sprawy. Z tych względów Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przywrócenie terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie H. P. zwróciła się o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wskazała, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi odebrała 24 października 2014 r. Ze względu na chorobę nie mogła samodzielnie złożyć wniosku o przyznanie prawa pomocy. W dniu 30 października 2014 r. poprosiła sąsiada o wydrukowanie wniosku wraz z załącznikami i złożenie dokumentów w biurze podawczym Sądu. Wniosek ten opatrzony był jednak danymi z innej sprawy skarżącej prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąsiad zaś nie znał sprawy i złożył wydrukowany wniosek bez sczytania go przez skarżącą. Powyższe okoliczności świadczą o niezamierzonym i niezawinionym błędzie popełnionym przez skarżącą. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący wskaże okoliczności, które uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wywiązania się z obowiązku nałożonego nań zarządzeniem z dnia 12 września 2014 r. wzywającym do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skarżąca chcąc skutecznie uwolnić się od obowiązku uiszczenia wpisu postanowiła złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skuteczne dokonanie tej czynności mogło bowiem nastąpić jedynie w terminie przewidzianym do realizacji tego obowiązku. Trudno jednak przyjąć, by skarżąca dochowała wszelkich możliwych starań, aby uniknąć negatywnych konsekwencji uchybienia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przytoczona przez skarżącą argumentacja sprowadza się do omyłki w oznaczeniu sygnatury i danych sprawy, do jakiej wniosek zamierzała złożyć, co było wynikiem niezachowania przez komputer danych zmienionych w formularzu. Jednocześnie jednak skarżąca nie wskazuje, by omyłka ta była wynikiem niemożliwych do przewidzenia i przezwyciężenia okoliczności. Stanowiła ona zwykłe zaniedbanie, które ze swojej istoty nie może uzasadniać przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Bez znaczenia jest przy tym, że wydruku wypełnionego przez skarżącą wniosku dokonał sąsiad, który nie znał sprawy, a tym samym nie mógł dostrzec, że na wydruku widnieje sygnatura i dane innej sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że skarżąca wniosek ten podpisała. Nadto nie uprawdopodobniła ona niemożności sczytania treści wydrukowanego wniosku. Wobec bezzasadności argumentacji zawartej w zażaleniu, należy uznać, że ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu jest trafna i nie ma podstaw do przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej będącej odpowiedzią na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.