II OZ 32/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 467/25 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B.K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia 13 czerwca 2025 r., znak: ZOA-XXI.7721.14.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 30 września 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 467/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę B.K. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z 13 czerwca 2025 r., znak: ZOA-XXI.7721.14.2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji wskazał m.in., że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 sierpnia 2025 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie odpisu skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało uznane za doręczone skarżącej 2 września 2025 r. – w trybie art. 73 § 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a." Następnie Sąd zauważył, że w wyznaczonym terminie skarżąca nie uzupełniła braku formalnego wobec czego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W zażaleniu podniosła, że wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi nie zostało jej doręczone. W ocenie skarżącej powyższy brak nie niweczy istoty skargi i nie może prowadzić do jej odrzucenia, ponieważ możliwym jest jego uzupełnienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W myśl art. 47 § 1 tej ustawy do pisma strony należy dołączyć jego odpisy oraz odpisy załączników dla doręczenia ich stronom. W sytuacji, gdy do pisma nie załączono wymaganej liczby odpisów konieczne jest uruchomienie procedury mającej na celu usunięcie stwierdzonych braków (art. 49 p.p.s.a.). I taka też procedura zasadnie została wszczęta w tej sprawie. Zgodnie z zarządzeniem z 8 sierpnia 2025 r. wezwano skarżącą do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie do sądu odpisu skargi. Brak ten nie został uzupełniony, ponieważ nie został nadesłany brakujący odpis. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji odrzucił wniesioną skargę z powodu nieuzupełnienia jej braku formalnego. Niewątpliwie niezłożenie wymaganej liczby odpisów skargi stoi na przeszkodzie nadaniu temu pismu prawidłowego biegu (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2029 r., sygn. akt II OZ 827/19). Odnosząc się do podniesionej w zażaleniu kwestii braku doręczenia wezwania wskazać należy, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi została doręczona w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W myśl zaś § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Z art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W niniejszej sprawie korespondencja skierowana do skarżącej została awizowana po raz pierwszy w dniu 19 sierpnia 2025 r. i powtórnie 27 sierpnia 2025 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, że przesyłkę pozostawiono w FUP Zamość 1, o czym umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 3 września 2025 r. stwierdzono, że przesyłka nie została podjęta i nastąpił jej zwrot do nadawcy. Skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi nie została jej doręczona. Argumentacja podniesiona w zażaleniu zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, że awiza nie zostały pozostawione przez doręczyciela, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Uwzględnienie argumentacji skarżącej prowadziłoby bowiem do niedopuszczalnego rozszerzenia możliwości obalenia skuteczności doręczenia zastępczego jedynie przez niepoparte niczym twierdzenie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalone w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, zgodnie z którym zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzone w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie obaliła domniemania prawdziwości informacji znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, nie przedstawiła bowiem jakichkolwiek dowodów potwierdzających, że przesyłka sądowa nie była dwukrotnie awizowana, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej. Brak było zatem podstaw do podważenia prawidłowości doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Z uwagi na powyższe uznać należy, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził, że doręczenie zastępcze przesyłki sądowej nastąpiło w dniu 2 września 2025 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego skargi upłynął z dniem 9 września 2025 r. W sprawie nie jest sporne, że pomimo upływu zakreślonego terminu brak formalny skargi nie został uzupełniony. Taki stan sprawy powodował po stronie Sądu pierwszej instancji konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się na koniec do zgłoszonego w zażaleniu wniosku wyjaśnić należy, że nie jest dopuszczalne orzekanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy skarga została już odrzucona. Wniosek taki może być procedowany wyłącznie wtedy, gdy skarga została skutecznie wniesiona, nie jest obarczona żadnymi brakami formalnymi czy fiskalnymi (albo braki te zostały prawidłowo uzupełnione) i sprawa nadaje się do merytorycznego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.