II OZ 326/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Hauser po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. F. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 115/16 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. F. na uchwałę Rady Gminy w Mysłakowicach z dnia 29 grudnia 2011 r., nr XX/102/11 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Bobrów w Gminie Mysłakowice postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Wr 115/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej WSA albo sąd I instancji) odrzucił skargę kasacyjną G. F. (dalej skarżący) na uchwałę Rady Gminy w Mysłakowicach z dnia 29 grudnia 2011 r., nr XX/102/11, wydaną w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru wsi Bobrów w Gminie Mysłakowice. W uzasadnieniu WSA wyjaśnił, że powodem odrzucenia skargi kasacyjnej było uchybienie terminu do jej wniesienia. Odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego 31 stycznia 2017 r. W konsekwencji wniesiona dnia 28 grudnia 2017 r. skarga kasacyjna była spóźniona i podlegała odrzuceniu. WSA zauważył przy tym, że dodane do art. 177 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), na mocy art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658, dalej zwanej także ustawą nowelizującą), nowe § 3-6 weszły w życie z dniem 15 sierpnia 2015 r. Tymczasem postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte w 2012 r. (wraz z wniesieniem skargi przez H. F.), a więc przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. Wobec tego art. 177 § 6 p.p.s.a. nie mógł znaleźć w niniejszej sprawie zastosowania. Pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 15 stycznia 2018 r., zaskarżając je w całości oraz zarzucając: a) obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj.: 1) art. 178 p.p.s.a., przez jego zastosowanie i uznanie, że strona wniosła skargę kasacyjną z uchybieniem terminu oraz art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przez jego zastosowanie i stwierdzenie, że należało dokonać zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej - wniesionej w terminie, 2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 2 lutego 2017 r., po upływie 30 dni od doręczenia dnia 31 stycznia 2017 r. odpisu wyroku z uzasadnieniem, 3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że w niniejszej sprawie termin do wystąpienia ze skargą kasacyjną zaczyna bieg od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku z uzasadnieniem, gdy tymczasem zgodnie z pouczeniem, jakie otrzymał skarżący w Sądzie w momencie składania wniosku o przyznanie pomocy prawnej, termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczyna bieg po prawomocnym rozstrzygnięciu wniosku, a zatem zgodnie z przepisami art. 177 § 6 p.p.s.a. rozpoczął swój bieg z dniem 1 grudnia 2017 r. - na skutek doręczenia stronie skarżącej dnia 1 grudnia 2017 r. postanowienia NSA z dnia 10 listopada 2017 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia WSA z dnia 8 września 2017 r. o odmowie przyznania prawa pomocy, od którego nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, 4) pominięcie faktu, że sprawa ze skargi na uchwałę Rady Gminy, wniesiona przez H. F., została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Wr 115/16, a zatem w reżimie prawnym obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r., 5) pominięciu faktu, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy pismem z dnia 24 lutego 2017 r., tj. przed upływem 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, tj. przed uprawomocnieniem się orzeczenia WSA, a wniosek ten rozstrzygnięty został przez WSA według przepisów obowiązujących w dniu orzekania, b) naruszenie następujących przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 2 w zw. z art. 7 i 45 Konstytucji RP przez naruszenie zasady praworządności oraz zastosowanie w niniejszej sprawie wykładni przepisów prawa, skutkującej niesłusznym odebraniem obrony prawa skarżącego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej w całości oraz przyjęcie złożonej dnia 28 grudnia 2017 r. skargi kasacyjnej do rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 177 § 1 p.p.s.a., skarga kasacyjna wnoszona jest do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z kolei stosownie do art. 178 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzuci skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu. W niniejszej sprawie wyrok WSA doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 31 stycznia 2017 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 3 marca 2017 r. Pełnomocnik skarżącego nadał w urzędzie pocztowym skargę kasacyjną w dniu 28 grudnia 2017 r., czyli z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a. W takiej sytuacji, aby skarga kasacyjna została rozpoznana, konieczne było złożenie wraz z nią wniosku o przywrócenie terminu do jej złożenia. Wobec braku wniosku o przywrócenie terminu kwestia jego przywrócenia leżała poza granicami niniejszego postępowania. Sąd I instancji miał pełne podstawy do przyjęcia, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, błędnie wskazując jedynie, że upłynął on z dniem 2 lutego 2017 r., podczas gdy nastąpiło to z dniem 2 marca 2017 r. Uchybienie to nie miało wpływu na zgodność z prawem poddanego kontroli instancyjnej postanowienia. Odnosząc się do twierdzeń zawartych w zażaleniu, dotyczących naruszenia art. 177 § 1 p.p.s.a., wskazać trzeba, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., na początek biegu tego terminu, czy też na jego zakończenie, nie miało wpływu postępowanie wpadkowe o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Jeżeli zatem stronie został doręczony odpis orzeczenia, to od tego momentu, zgodnie z treścią wskazanego wyżej przepisu, liczony jest bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej, niezależnie od tego, czy strona reprezentowana jest przez pełnomocnika z wyboru, czy też ustanowionego z urzędu, w wyniku pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego w niniejszej sprawie finalnie nie doszło. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, sąd I instancji trafnie przyjął, że postępowanie sądowe zostało wszczęte w 2012 r., wraz z wniesieniem skargi przez H. F. Przesądzającego znaczenia nie mają w tej materii przekształcenia podmiotowe po stronie skarżącej wynikające z następstwa prawnego, w tym nadanie toczącej się sprawie nowej sygnatury akt. Art. 177 § 3 p.p.s.a. dodany na mocy art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. zmieniającej p.p.s.a. obowiązujący od 15 sierpnia 2015 r., nie dotyczy postępowań wszczętych i toczących się przed wejściem w życie tej nowelizacji (art. 2 zd. 2 ustawy nowelizującej). Zatem w przypadku spraw wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. nie będzie miał zastosowanie termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy wynikający z art. 177 § 3 p.p.s.a. dodanego ustawą nowelizującą. Z tych samych względów zastosowania w niniejszej sprawie nie znajdował przywołany w zażaleniu art. 177 § 6 p.p.s.a. W tej sytuacji skarga kasacyjna powinna była zostać wniesiona w terminie 30 dni od doręczenia stronie wyroku z uzasadnieniem na jej wniosek lub doręczenia go z urzędu. Orzekając w niniejszej sprawie sąd I instancji nie naruszył art. 2 w zw. z art. 7 i art. 45 Konstytucji RP. Uchybieniem zasadzie praworządności byłoby zastosowanie przepisów, które z powodu wyraźnej regulacji międzyczasowej zamieszczonej w art. 2 ustawy nowelizującej, nie znajdowały w niej zastosowania. Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.