II OZ 336/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na punkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 984/11 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia ekspertyzy technicznej postanawia: uchylić punkt 2 postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Lu 984/11 i zwolnić W. S. od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 14 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w punkcie pierwszym przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, w punkcie drugim odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając odmowę zwolnienia od kosztów sądowych Sąd I instancji wskazał, iż uwzględnienie wniosku skarżącego w całości nie byłoby zgodne z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), bowiem skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów udziału w sprawie. Zażalenie na rozstrzygnięcie w zakresie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych wniósł W. S. podnosząc, że kwota należnych kosztów sądowych stanowi znaczny uszczerbek w jego domowym budżecie, zwłaszcza, że z osiąganych przez niego dochodów utrzymuje także bezrobotnego syna. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą ogólną postępowania przez sądami administracyjnymi jest ponoszenie przez stronę kosztów tego postępowania związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ppsa). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. Z powyższego wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią wnioskowanym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest słuszne stanowisko Sądu I instancji co do tego, iż skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, może natomiast ponieść koszty sądowe. Przedstawione przez Stronę okoliczności uzupełnione wywodami zażalenia prowadzą do wniosku, że uiszczenie nawet stosunkowo niewielkich kosztów związanych z udziałem w sprawie przekracza możliwości płatnicze skarżącego, biorąc pod uwagę wysokość osiąganych dochodów w gospodarstwie domowym. W tym stanie rzeczy należało uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej odmowy zwolnienia od kosztów sądowych i w tym zakresie przyznać skarżącemu prawo pomocy. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art.197 i art. 246 § 1 pkt 1 ppsa.