II OZ 341/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2010 r., sygn. akt III SAB/Gd 1/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P.M. na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 lutego 2010 r., na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odmówił P.M. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd wskazał, że skarżący nie wyczerpał trybu zażaleniowego, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, co powoduje, że wniesienie skargi na bezczynność organu jest niedopuszczalne. Ponadto, Sąd zaznaczył, że Prezydent Miasta G. nie jest instancyjnie właściwy do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, gdyż zgodnie z art. 59 § 2 Kpa, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpoznania odwołanie. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie takie wydał Wojewoda Pomorski w dniu [...] marca 2009 r., odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. P.M. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 243 § 1 pkt 1 zd. 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednakże, zgodnie z art. 247 p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2004, str. 321, wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.). Podkreślenia wymaga, iż prawo pomocy nie przysługuje przede wszystkim w razie oczywistej bezzasadności skargi z przyczyn procesowych, np. nie ulega wątpliwości, że upłynął termin do jej wniesienia, czy też strona nie wyczerpała toku instancji. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta G. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W myśl przepisu art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, jej wniesienie dopuszczalne jest dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 K.p.a.). Z analizy akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący zażalenia takiego nie złożył, a tym samym nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. W świetle powyższego, wobec niewyczerpania przez skarżącego toku instancji, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił mu przyznania prawa pomocy na podstawie art. 247 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Niezależnie od powyższego podkreślenia wymaga, iż trafnie zauważył Sąd I instancji, że w myśl art. 59 § 2 kpa organem właściwym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest organ właściwy do rozpoznania odwołania, a zatem w przedmiotowej sprawie jest to Wojewoda Pomorski. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.