II OZ 342/05
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2005-05-12
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ orzekający w przedmiocie przyznania prawa pomocy powinien uwzględnić twierdzenia uczestnika postępowania dotyczące sytuacji majątkowej strony wnioskującej, jeśli nie są one poparte dowodami, a strona przedstawiła oświadczenia majątkowe i urzędowy formularz potwierdzający jej sytuację?Ratio decidendi
Organ orzekający w przedmiocie przyznania prawa pomocy powinien oprzeć się na dowodach przedstawionych przez stronę, takich jak oświadczenia majątkowe i urzędowe formularze, a nie na niepopartych dowodami twierdzeniach innych uczestników postępowania. Obowiązek wykazania sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, a sąd ocenia tę sytuację na podstawie udowodnionych faktów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zażalenia H. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznaniu prawa pomocy B. S. poprzez zwolnienie od wpisu od skargi. Wcześniej NSA uchylił postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy, wskazując na nieprawidłową ocenę sytuacji majątkowej skarżącej. Po ponownym rozpoznaniu WSA przyznał prawo pomocy, opierając się na oświadczeniach skarżącej. H. L. złożył zażalenie, twierdząc, że skarżąca zataja dochody i posiada większy majątek. B. S. wniosła odpowiedź, zaprzeczając tym twierdzeniom.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 50/04 o przyznaniu prawa pomocy B. S. poprzez zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi B. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 30 grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie prowadzenia robót budowlanych postanawia oddalić zażalenie
Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2004 r. (sygn. akt OZ 695/04) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 30 czerwca 2004 r. (sygn. akt II SA/Gd 50/04) odmawiające przyznania skarżącej B. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie ma usprawiedliwioną podstawę, gdyż Sąd I instancji nie żądając dodatkowych wyjaśnień – tylko dlatego, że skarżąca ma dom i gospodarstwo odmówił przyznania prawa pomocy, chociaż jej dochód miesięczny (renta) wynosi zaledwie 685,74 zł.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 4 lutego 2005 r. (sygn. akt II SA/Gd 50/04) przyznał skarżącej B. S. prawo pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane odzwierciedlające sytuację majątkową skarżącej oraz nadesłane dodatkowo na żądanie Sądu oświadczenie podatkowe Sąd uznał, że bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie jest ona w stanie uiścić wpisu od skargi określonego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) w kwocie 500 zł.
Na powyższe postanowienie zażalenie w dniu 18 lutego 2005 r. złożył H. L. – uczestnik postępowania, podnosząc, iż Sąd zwalniając skarżącą od wpisu od skargi uczynił to złośliwie. Jego zdaniem oświadczenie skarżącej o jej sytuacji majątkowej mija się z prawdą ponieważ skarżąca uzyskuje dodatkowy dochód z wynajmu domu, ponadto wzięła ona pożyczkę na zakup samochodu. Skarżący podaje, iż B. S. jeździ zakupionym własnym samochodem marki Toyota oraz Oplem Omega i wynajmuje te samochody, prowadzi ponadto auto złom oraz skup i sprzedaż samochodów oraz "posiada od E. P. dodatkowo 10 ha ziemi". a jej całkowity dochód z wszystkich źródeł wynosi około 6000 miesięcznie.
Odpowiedź na zażalenie wniosła B. S. stwierdzając "pod przysięgą" że treść jej pism była i jest całkowitą prawdą. Skarżąca zaprzeczyła twierdzeniom H. L. odnośnie jej sytuacji materialnej i podkreśliła, iż utrzymuje się tylko z zadeklarowanej renty rodzinnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
W sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo ocenił sytuację materialną skarżącej B. S. przyznając jej prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od wpisu od skargi. Sąd oparł się na oświadczeniu skarżącej złożonej na urzędowym formularzu oraz dokumentach źródłowych – oświadczeniach podatkowych dotyczących dochodów uzyskiwanych w 2002 i 2003 roku.
Odnośnie twierdzeń podniesionych w zażaleniu przez H. L. dotyczących sytuacji materialnej skarżącej należy stwierdzić, iż nie poparte żadnymi dowodami nie mogą mieć wpływu na ustalenia Sądu w tej mierze, poczynione na podstawie wskazanych wyżej dokumentów znajdujących się w aktach sprawy tj. urzędowego formularza o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczeniach podatkowych skarżącej.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło