II OZ 346/09

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-23

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji o częściowym przyznaniu prawa pomocy, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 50 zł i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględnione, jeśli skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o częściowym przyznaniu prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący nie wskazał okoliczności faktycznych pozwalających na podważenie ustaleń sądu pierwszej instancji co do sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, a które skutkowałyby przyznaniem prawa pomocy w zakresie całkowitym. Przesłanki przyznania prawa pomocy są ściśle określone w art. 246 PPSA i stanowią jedyną podstawę do jego udzielenia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 r. przyznał D. i M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powyżej 50 zł i ustanowienie adwokata, a odmówił w pozostałym zakresie. Skarżąca D. W. wniosła zażalenie na to postanowienie, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 346 / 09 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 477/05 w zakresie przyznania D. i M. W. prawa pomocy w części i odmowy przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie w sprawie ze skargi D. i M. W. oraz J. W. i M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] postanawia oddalić zażalenie. II OZ 346/09 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał D. i M. W. prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 złotych i ustanowienie adwokata oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, iż we wniosku D. i M. W. podali, iż nie mają nikogo na utrzymaniu oraz nie pozostają z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym. Na ich miesięczny dochód składają się: emerytura D. W. w wysokości 993 zł brutto (według kserokopii przekazu pocztowego 992,88 zł netto) oraz emerytura M. W. w wysokości 1202 zł brutto (według kserokopii przekazu pocztowego- 1201,92 zł netto). Co łącznie daje przybliżoną kwotę 2195 zł. Są współwłaścicielami nieruchomości - działki nr [...] i [...] w 1/4, położonej w N. D.. Nie posiadają natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych oraz innych przedmiotów wartościowych. Nadto, jak wskazali skarżący, w mieszkaniu nie ma zimnej wody i ogrzewania. Skarżący oświadczyli też, że nie korzystali i nie korzystają z pomocy społecznej, miesięcznie wydają 100 złotych na leki oraz prąd - ok. 100-200 złotych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji okoliczności wskazane we wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadniają przyznanie skarżącym prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w kwocie powyżej 50 zł, bowiem sytuacja materialna skarżących pozwalała na poniesienie przez nich kosztów sądowych w wysokości 50 złotych. Z powyższych względów również wniosek o ustanowienie adwokata został uwzględniony. Sąd pierwszej instancji wyszedł bowiem z założenia, że wnioskodawcy znajdują się w sytuacji, w której wymagają pomocy profesjonalnego pełnomocnika, a ze względu na swój stan majątkowy nie są w stanie ponieść kosztów reprezentacji prawnej. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwaną- p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał D. i M. W. prawo pomocy w zakresie częściowym, a w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia zażalenie wniosła D. W., zaskarżając je w całości i wnioskując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że w jej ocenie jest ono niesprawiedliwe i narusza jej prawa materialne. Zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu rażące naruszenie "art. 54 i 55 o NSA" oraz orzekanie bez dokumentów. Dodatkowo wskazano na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 7, 8, 9, 10, 75, 77 i 135 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że przesłanki jakie musi spełnić osoba fizyczna, aby nastąpiło przyznanie jej prawa pomocy, czy to w zakresie całkowitym, czy też częściowym wskazuje art. 246 p.p.s.a. Podane w tym przepisie warunki, tj. brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1 § 1 wskazanego przepisu), czy też brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 § 1 tegoż przepisu) stanowią jedyną, legalną podstawę do przyznania prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sposób więc sformułowania przepisu art. 246 p.p.s.a. wskazuje, że w razie spełnienia warunków, o których mowa w § 1 pkt 1 lub 2 osobie fizycznej należy przyznać prawo pomocy w zakresie - odpowiednio całkowitym (art. 246 § 2 p.p.s.a.) lub częściowym (art. 246 § 1 p.p.s.a.). Orzeczenie w tej sprawie Sąd wydaje na podstawie oświadczeń strony, mając na uwadze okoliczności podane w tym oświadczeniu i w razie potrzeby przedstawione przez stronę dowody. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji, oceniając sytuację majątkową i możliwości płatnicze D. W. uznał, że zostały wypełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stanowisko to w okolicznościach niniejszej sprawy należy podzielić. Stwierdzić trzeba, iż skarżąca nie wskazała żadnych takich okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na podważenie ustaleń przyjętych w zaskarżonym postanowieniu, a które skutkowałyby stwierdzeniem przez Sąd, iż zaistniały podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie określonym w skarżonym postanowieniu. Skarżąca nie wskazała natomiast na żadne takie względy, które pozwalałyby na przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powyższe okoliczności nie pozwalają na skuteczne zakwestionowanie ustaleń, jak i oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Mając wskazane wyżej okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło