II OZ 349/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Stahl po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 899/11 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], którą wyrażono zgodę na zmianę sposobu użytkowania pomieszczenia poddasza nieużytkowego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym na pomieszczenia użytkowe oraz zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na roboty budowlane związane z przebudową ww. pomieszczenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił R. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta L. z dnia [...] sierpnia 2001 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że R. P. zawarł w skardze prośbę o zwolnienie z kosztów sądowych i o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. We wniosku złożonym w dniu 30 stycznia 2012 r. na urzędowym formularzu skarżący powołał się na brak środków do życia. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2012 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W sprzeciwie wniesionym na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że jego sytuacja "jeszcze bardziej się pogorszyła". Oceniając złożony wniosek w oparciu o przesłanki wymienione w art. 245 § 1 i 2 oraz art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd I instancji stwierdził, że brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powyższa ocena jest konsekwencją działania skarżącego, który nie dopełnił w minimalnym nawet zakresie ciążącego na nim obowiązku rzetelnego i wyczerpującego zaprezentowania swojej sytuacji finansowej. Poza lakonicznym oświadczeniem wskazującym na "brak środków do życia" przedłożony formularz nie został wypełniony. Podobną argumentację skarżący zawarł w sprzeciwie. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. P. wniósł o jego uchylenie wskazując, iż treść zaskarżonego orzeczenia jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prawo pomocy przyznawane jest stronie na jej wniosek złożony w toku postępowania lub przed jego wszczęciem (art. 243 § 1 p.p.s.a.). Wniosek ten zawierający oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osób fizycznych także o stanie rodzinnym i oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 1 i 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniała w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że wnioskodawca, pomimo skierowanego do niego wezwania, nie nadesłał prawidłowo wypełnionego urzędowego formularza PPF oraz dokumentów źródłowych pozwalających na ocenę jego sytuacji materialnej. Stwierdzić jednak należy, że w sytuacji, gdy skarżący nadesłał podpisany wniosek, wypełniając go jedynie poprzez wpisanie nazwiska i adresu oraz wpisanie w rubryce 5: "brak środków do życia", Sąd I instancji nie miał innej możliwości jak tylko pozostawić wniosek bez rozpoznania, bowiem obowiązek taki określony został w cytowanym wyżej przepisie art. 257 ustawy. Nie było zatem podstaw do rozpoznania i odmowy przyznania prawa pomocy. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd I instancji zobowiązany będzie zatem rozważyć pozostawienie wniosku bez rozpoznania. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.