II OZ 359/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 września 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 318/17 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi A.G. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 13 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił A.G. (dalej jako "skarżący") przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] października 2016 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z 19 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę skarżącego z powodu braku uiszczenia wpisu sądowego. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Skarżący wskazał, że 5 maja 2017 r. urodziła mu się córka i musiał sprawować opiekę nad żoną. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że przedstawione przez skarżącego okoliczności nie usprawiedliwiały uchybienia terminu do uiszczenia wpisu. Z przedstawionej karty leczenia szpitalnego wynika, że żona skarżącego przebywała w szpitalu od 4 maja 2017 r. do 10 maja 2017 r., a poród miał miejsce 5 maja 2017 r. Żona skarżącego została wypisana ze szpitala w stanie ogólnym dobrym, bez powikłań po przeprowadzonym zabiegu cesarskiego cięcia. Zdaniem Sądu I instancji, "wyjątkowy stan emocjonalny", w jakim znajdował się skarżący z powodu narodzin dziecka nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Sąd I instancji wskazał także, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało odebrane 15 maja 2017 r., a więc już po powrocie żony skarżącego ze szpitala. Termin do uiszczenia wpisu upływał 22 maja 2017 r. a więc ponad dwa tygodnie po narodzinach dziecka. Sąd I instancji zaznaczył także, że skarżący mógł zwrócić się do członków rodziny o pomoc zarówno w wykonaniu wezwania Sądu, jak również w opiece nad żoną i córką. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Skarżący wskazał, że cierpi na depresję, który to stan się pogłębił po narodzinach córki i związanym z tym zagrożeniem dla życia jego żony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 - dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zatem powoływać okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie było niezawinione. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Sąd I instancji prawidłowo ocenił podnoszone przez skarżącego okoliczności. Przede wszystkim trafnie stwierdził, że zarówno doręczenie wezwania do uiszczenia wpisu, jak i bieg terminu do uzupełnienia tego braku, nastąpiły już po powrocie żony skarżącego ze szpitala. Trafnie także ocenił, że akta sprawy pozwalają na przyjęcie, że skarżący mógł skorzystać z pomocy osób bliskich w wykonaniu wezwania. Sąd I instancji nie oceniał okoliczności związanych z chorobą skarżącego (depresją), ponieważ jak sam wskazuje skarżący, okoliczności tej nie podniósł we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny legalności zaskarżonego postanowienia uwzględniając stan prawny i faktyczny z daty jego wydania i nie można skutecznie postawić Sądowi I instancji zarzutu pominięcia okoliczności faktycznych, o których Sąd nie wiedział. Niezależnie od powyższego, podnoszona przez skarżącego choroba nie mogła uzasadniać przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Przyjmuje się bowiem, że okolicznością usprawiedliwiającą przywrócenie terminu może być tylko choroba nagła, niespodziewana. Natomiast skarżący wskazuje, że leczy się od 10 lat, a zatem prowadząc postępowanie sądowe powinien mieć świadomość, że jego schorzenie w określonych okolicznościach może utrudniać normalne funkcjonowanie i w związku z tym zapewnić, żeby nie spowodowało ono ujemnych skutków procesowych, chociażby przez ustanowienie pełnomocnika. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Sąd I instancji prawidłowo odmówił uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, a więc zażalenie na postanowienie Sądu I instancji z 13 września 2017 r. podlegało oddaleniu. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.