II OZ 379/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 19/10 zwalniające skarżących od uiszczenia połowy wpisu od skargi w pozostałej części oddalające wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 19/10, w pkt I zwolnił J. i J. W. od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi, a w pkt II oddalił w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] września 2009 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że we wniosku z dnia [...] listopada 2009 r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które na obecnym etapie postępowania obejmuje wpis od skargi wynoszący 251,88 zł, skarżący wskazali, że prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe wraz z synem, osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy. Źródłem ich utrzymania jest dochód osiągany przez skarżącego z tytułu emerytury w wysokości netto 1.694,38 zł, emerytury skarżącej w kwocie netto 871,22 zł oraz renty socjalnej syna w kwocie netto 504,04 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Łącznie zatem ich dochody wynoszą 3.222,64 zł. Z oświadczenia skarżących wynika także, iż są oni w posiadaniu domu o powierzchni 156 m2 obciążonego hipoteką, nieruchomości rolnych o powierzchni 0,22 ha oraz 0,12 ha w L. G., a także nieruchomości o powierzchni 0,21 ha położonej w P., obciążonej hipoteką. Skarżący podali także, że są obciążeni płatnościami kredytowymi w łącznej wysokości 90.000 zł. W związku z powyższym na ich miesięczne wydatki składają się obciążenia kredytowe (1.200 zł), koszty utrzymania (około 320 zł) oraz koszty leczenia syna (około 400 zł). Referendarz sądowy rozpatrujący wniosek, zwolnił skarżących w ½ części od wpisu od złożonej skargi, a w pozostałej części oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, uznając ze skarżący wykazali że nie są w stanie uiścić pełnej kwoty wpisu sądowego bez uszczerbku na utrzymaniu, jednakże posiadają trzy niezależne stałe źródła dochodu oraz majątek nieruchomy mogący stanowić zabezpieczenie ewentualnego kredytu. W sprzeciwie wniesionym od postanowienia referendarza z dnia 8 stycznia 2010 r., skarżący domagali się uchylenia powyższego postanowienia argumentując, iż po odliczeniu stałych, miesięcznych wydatków na utrzymanie siebie i rodziny pozostaje kwota ok. 1.300 zł, ponadto istnieją duże zobowiązania kredytowe, a wartość posiadanego majątku jest niewielka, stąd nie są oni w stanie pokryć kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrując sprzeciw, wskazał, że w przedmiotowej sprawie dochody rodziny skarżących w zestawieniu z ponoszonymi miesięcznymi wydatkami wskazują, iż skarżący są w stanie uiścić wpis w kwocie 125,94 zł, a przy częściowym zwolnieniu od kosztów nie zostają oni pozbawieni prawa do sądu. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyli skarżący wnosząc o jego uchylenie w całości wskazując, iż niewystarczające dla ochrony ich praw jest zwolnienie od uiszczenia połowy wpisu od skargi, gdyż na obecnym etapie postępowania nie sposób jednoznacznie przesądzić, czy kwota ta wyczerpie koszty sądowe w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 tego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków. Art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., wprost nakłada na stronę obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Zwrócić należy jednak uwagę, że nakładając na stronę obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie jej prawa pomocy ustawodawca nie obciążył jej obowiązkiem ich udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia. Z informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżących wynika że miesięczny dochód trzyosobowego gospodarstwa domowego wynosi 3.222,64 zł, a stałe wydatki miesięczne sięgają kwoty 1.920 zł. Należy więc podzielić stanowisko Sądu I instancji, że miesięczny dochód na osobę w wysokości 433 zł uzasadnia przekonanie, iż na obecnym etapie oraz przy uwzględnieniu zwolnienia od połowy wpisu sądowego od skargi, skarżący będą w stanie ponieść koszty postępowania sądowego, które wyniosą 125, 94 zł. W tej sytuacji, mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w postanowieniu.