II OZ 404/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. L. na postanowienie w zakresie zwrotu kosztów postępowania zawarte w punkcie IV wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2024 r. sygn. akt VII SAB/Wa 300/24 w sprawie ze skargi M. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 grudnia 2024 r., sygn. akt VII SAB/Wa 300/24, po rozpoznaniu skargi M. L. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Mazowieckiego w przedmiocie uznania za obywatela polskiego – w punkcie I. stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie uznania za obywatela polskiego, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie II. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; w punkcie III. oddalił skargę w pozostałym zakresie; w punkcie IV. zasądził od Wojewody Mazowieckiego na rzecz M. L. kwotę 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku, w części odnoszącej się do punktu IV, Sąd Wojewódzki wskazał, że w przedmiocie kosztów (na które składają się: 100 zł wpisu od skargi, 100 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika i 17 zł opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa) orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 i art. 206 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej: "P.p.s.a.", w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964). Sąd meriti za właściwe uznał miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego skarżącego. Spowodowało to ustalenie wysokości wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej na kwotę 100 (sto) złotych. Kwota ta, w ocenie Sądu rozpoznającego skargę, jest adekwatna do niezbędnego nakładu pracy pełnomocnika strony skarżącej w niniejszej sprawie i wpisuje się w "uzasadniony przypadek" miarkowania kosztów postępowania, o jakim mowa w art. 206 P.p.s.a. Z uwagi bowiem na złożenie przez tego samego pełnomocnika do Sądu Wojewódzkiego w Warszawie kilkudziesięciu skarg o bardzo zbliżonej treści, tożsamych zarzutach i argumentacji, w sprawach o bliźniaczo podobnym stanie faktycznym i prawnym, różniącym się w aspektach nieznaczących okoliczność ta pozwalała zmniejszyć koszt pracy tego pełnomocnika uwzględniając konieczny nakład pracy dla wywiedzenia skarg opartych o jednobrzmiącą argumentację w powiązaniu ze stopniem zindywidualizowania sprawy. Odnosząc się natomiast do wniosku o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości, Sąd pierwszej instancji zauważył, że żądanie to nie zostało w żaden sposób uzasadnione i nie znajduje oparcia w stanie niniejszej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie zawarte w punkcie IV wyroku wniósł skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, postulując jego zmianę i zasądzenie od Wojewody kwoty 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym również kosztów zastępstwa radcowskiego. Zdaniem autora zażalenia w sprawie nie było podstaw do obniżenia wynagrodzenia pełnomocnika w przedmiotowej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 206 P.p.s.a. sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Z powołanego przepisu wynika, że katalog sytuacji, w których sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania lub je miarkować, jest otwarty. Uwzględnienie skargi w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu jest tylko jednym uzasadnionym przypadkiem uzasadniającym takie rozstrzygnięcie, wskazanym przez ustawodawcę. Świadczy o tym użycie w powołanym przepisie zwrotu "w szczególności". Z powyższego wynika, że zastosowanie w konkretnej sprawie miarkowania kosztów ma charakter uznaniowy. Należy zaznaczyć, że choć treść art. 206 P.p.s.a. pozwala na stwierdzenie, iż intencją ustawodawcy było pozostawienie do uznania sądu, czy ma zastosować ten przepis oraz w jakiej części należy odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej w przypadku uwzględnienia jej skargi, to w razie miarkowania tych kosztów obowiązkiem sądu jest precyzyjne uzasadnienie takiego rozstrzygnięcia (por. NSA z dnia 21 lutego 2011 r., sygn. akt II FZ 8/11, LEX nr 783855). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji uzasadnił to rozstrzygnięcie i należy uznać, że dokonał tego w sposób wystarczający. Aktywność radcy prawnego w niniejszej sprawie sprowadzała się bowiem w istocie tylko do powielenia treści skarg złożonych przez niego w tożsamych sprawach. Dodatkowo skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym co sugeruje jej nieskomplikowany charakter. Sąd rozpoznając niniejsze zażalenie nie oceniał ile wysiłku pełnomocnik strony włożył w opracowanie sprawy, a jedynie rozważa, czy Sąd pierwszej instancji wydał postanowienie zawarte w punkcie IV wyroku z dnia 30 grudnia 2024 r. zgodnie z obowiązującymi przepisami. Oceniając sprawę w tym zakresie NSA nie dopatrzył się naruszenia tych przepisów. W oparciu o przedstawione argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.