II OZ 411/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-19
Skład orzekający: Paweł Miładowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest zasadny, gdy strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ich ponoszenia, a jednocześnie wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Jeżeli strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to wniosek o zwolnienie od tych kosztów podlega umorzeniu, a prawo pomocy może obejmować jedynie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W takim przypadku przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika, jest prawidłowe i zgodne z przepisami.Stan faktyczny
Skarżący J. J. wniósł skargę na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczącą choroby zawodowej oraz złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. WSA w Krakowie umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując, że skarżący jest z mocy prawa zwolniony z tych kosztów, oraz ustanowił radcę prawnego jako pełnomocnika z urzędu. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 761/10 w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: oddalić zażalenie.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 761/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Małopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Krakowie z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej umorzył postępowanie sądowe w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, oraz ustanowił dla skarżącego radcę prawnego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z uwagi na to, iż niniejsza sprawa dotyczy choroby zawodowej skarżący na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c w zw. z art. 241 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) jest zwolniony od konieczności ponoszenia kosztów sądowych z mocy prawa, co z kolei uzasadnia umorzenie postępowania sądowego w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd wskazał jednocześnie, że skarżący wykazał spełnienie przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył J. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego.
W sytuacji gdy strona z mocy prawa zwolniona jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych, a mimo to składa wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz o przyznanie pełnomocnika z urzędu, postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, a przyznanie prawa pomocy obejmować może jedynie wyznaczenie pełnomocnika z urzędu.
Tym samym skoro zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym wyznaczenie pełnomocnika z urzędu, a przy tym strona na mocy art. 239 pkt 1c nie ma obowiązku uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych. rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji jest prawidłowe, a zarazem zgodne z intencją skarżącego.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił zażalenie oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło