II OZ 413/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1639/08 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 13 marca 2008 r. w sprawie ze skargi A. S., Z. S. i T. O. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej postanawia: oddalić zażalenie Skarżący A. S. i Z. S. wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2008 r., która została utrzymana w mocy przez zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. Ponadto wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji wniósł T. O.. Wskazane decyzje ustaliły lokalizację drogi dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr 8 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku od granicy powiatu rawskiego do granicy województwa łódzkiego od km 379+110 do km 408+805, jednocześnie zatwierdzając projekt podziału nieruchomości. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji A. S. i Z. S. uzasadnili tym, iż prowadzą działalność gospodarczą na terenie objętym powyższymi decyzjami. Konieczność wydania terenu spowoduje straty. Natomiast T. O. wskazał, że wykonanie decyzji może doprowadzić do powstania nieodwracalnych następstw w postaci utraty prawa własności do części nieruchomości i naraża Skarb Państwa na jego roszczenia odszkodowawcze. Postanowieniem z dnia 9 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r. i decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2008 r. Jak wskazał Sąd skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. mogą wystąpić dopiero w wyniku wykonania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., jak i decyzja Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2008 r. nie powodują takich skutków, ponieważ nie uprawniają do rozpoczęcia robót budowlanych, lecz jedynie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oznacza to, że nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia właścicielowi nieruchomości znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Pozwolenie na budowę jest wydawane w wyniku przeprowadzenia odrębnego postępowania administracyjnego, w trakcie którego stronom przysługują przewidziane prawem środki ochrony ich interesu prawnego, z wniesieniem skargi do sądu administracyjnego włącznie. To zaś oznacza, że możliwość zainicjowania przez inwestora kolejnego postępowania administracyjnego nie może być potraktowana jako czynnik uzasadniający wstrzymanie wykonania decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. O., postanowieniu temu zarzucając naruszenie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w szczególności uznanie przez WSA w Warszawie, że wynikające z obowiązującego w dniu wydania decyzji przez Wojewodę Łódzkiego, art. 17 ust. 3 pkt 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych uprawnienia Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do dysponowania nieruchomością należącą do skarżącego na cele budowlane i do jej faktycznego objęcia przez GDDKiA nie wypełnia zawartej w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji Wojewody Łódzkiego o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...] marca 2008 r. Zdaniem skarżącego Sąd odmawiając słuszności wnioskowi o wstrzymanie wykonania decyzji, nie wziął pod uwagę jej następstw. Otóż na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (w wiążącej strony wersji sprzed noweli z 10 września 2008 roku) GDDKiA zyskała uprawnienie do: dysponowania nieruchomością na cele budowlane, faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie, a na skarżącego nałożyła obowiązek niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń. Sąd nie wziął pod uwagę, że zabudowania mieszkalne i gospodarcze skarżącego będą znajdowały się w minimalnej odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni objętej przebudową, a proces budowlany z użyciem ciężkich maszyn może naruszać substancję siedliska skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. Przepis art. 17 ust. 3 powołanej ustawy stanowi, iż decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, uprawnia do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, opróżnienia lokali i innych pomieszczeń oraz uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi. Ponadto podkreślenia wymaga, iż zaskarżona decyzja uzyskała rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na szczególny charakter i ważny interes społeczny i gospodarczy, dotyczy ona bowiem procesu inwestycyjnego budowy drogi ekspresowej. Wstrzymanie tejże decyzji byłoby zatem istotnym zaburzeniem tegoż procesu i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą wydania orzeczenia. Rozważając kwestie wstrzymania wykonania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi należy zatem uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi. Powyższe okoliczności w porównaniu z możliwymi negatywnymi skutkami wykonania przedmiotowych decyzji opisanymi w zażaleniu przemawiają za nieuwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania powołanych wyżej decyzji. W takiej sytuacji należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2008 r., w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi krajowej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.