II OZ 433/13

II OZ 433 / 13 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 549/12 w zakresie odmowy przyznania T. C. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. i T. C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. II OZ 433 / 13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu T. C. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w formularzu PPF T. C. oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nikogo nie ma na utrzymaniu. Małżonkowie zamieszkują w mieszkaniu o powierzchni 112 m2. Ich źródłem utrzymania są dochody z tytułu emerytur w miesięcznej łącznej kwocie 2300 zł oraz z prac dorywczych skarżącego w kwocie 1500 zł miesięcznie, co razem daje 3800 zł. Nadto skarżący podał, iż nie posiada żadnego majątku, poza mieszkaniem oraz żadnych oszczędności. Wydatki ponoszone, co miesiąc wnioskodawca oceniła na kwotę około 3900 zł miesięcznie. Podkreślił, że choruje na przewlekłą chorobę płuc. Wszystkie środki małżonkowie wydatkują na bieżące potrzeby. W związku z wątpliwościami, co do stanu majątkowego i relacji dochodów do ponoszonych wydatków wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dodatkowych dokumentów źródłowych, tj. wyciągów z kont bankowych oraz kserokopii rachunków z tytułu ponoszonych wydatków, wyszczególnionych w treści urzędowego formularza PPF. Dokumentów tych wnioskodawca nie nadesłał. W złożonym sprzeciwie strona podała, że dane przedstawione na formularzu PPF były wystarczające oraz podkreślił, że obecnie przebywa w szpitalu po urazie pęknięcia płuca. Uzyskiwane środki w całości przeznaczane są na bieżące potrzeby utrzymanie i leczenie. Rozpoznając powyższy wniosek, Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wprawdzie wydatki w gospodarstwie domowym strony wyliczone zostały na kwotę 3900 zł netto miesięcznie, jednak wnioskodawca w żaden sposób nie udokumentował tych obciążeń, mimo wezwania sądu. W tej sytuacji, wnioskodawca uniemożliwił Sądowi weryfikację złożonych oświadczeń, co sprawia, że jego sytuacja nie została w sposób jasny i pełny przedstawiona, w sposób wykluczający jakiekolwiek wątpliwości. W ocenie Sądu, strona nie wykazała okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, bowiem nie przedstawiła wszystkich dokumentów obrazujących jego sytuację finansową, do których złożenia był wzywany pismem z dnia 24 stycznia 2013 r. Z powyższych przyczyn Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił rozpoznawany wniosek. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. C., zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wniesionego zażalenia skarżący uznał twierdzenia Sądu pierwszej instancji za dowolne i bezpodstawne, gdyż we wniosku wskazał swoje rzeczywiste dochody i wydatki. Nadto powtórzył, iż od marca 2013 r. stan jego zdrowia się pogorszył, zaś dochody przeznaczane są całości na utrzymanie i leczenie małżonków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, szczególnie z tego powodu, iż nie wyjaśnił w pełni swojej sytuacji finansowej. Wbrew opinii strony skarżącej samo złożenie w sprawie formularza PPF nie mogło być wystarczającą przesłanką do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stosownie, bowiem do art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające dla oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie Sądu, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty dla potwierdzenia jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis ten nakłada, zatem na stronę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów i wyjaśniania wszystkich okoliczności w celu ustalenia jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niewywiązanie się przez stronę z tego obowiązku może mieć wpływ na ocenę zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Wyjaśnić też trzeba, iż wysokość należnego w sprawie wpisu od skargi jest faktycznie niższa niż wskazano to w uzasadnieniu skarżonego postanowienia i zgodnie z zarządzeniem z dnia 1 października 2012 r. wynosi 200 złotych. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie znajdując podstaw do podważenia stanowiska zaprezentowanego w kontrolowanym postanowieniu Sądu pierwszej instancji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.