II OZ 436/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak – Kubiak po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 147/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J.G. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Po 147/15, odmówił J. G. wstrzymania wykonania postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że J. G. w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wskazała, iż kwota grzywny (967.186,52 zł) nie jest kwotą bagatelną, a jej ewentualne uiszczenie przez skarżącą jest niemożliwe w krótkim czasie. Jej uiszczenie rażąco naruszy funkcjonowanie prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa. Wykonanie postanowienia wyrządzi znaczną szkodę majątkową lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki w przypadku zastosowana się do nakazu rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że powyższy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Powołując się na przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") Sąd stwierdził, że skarżąca nie wskazała okoliczności uzasadniających wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Jakkolwiek stwierdzić należy, że kwota wymierzonej grzywny obiektywne nie jest niska, jednakże strona nie wykazała, iż jej uiszczenie będzie stanowiło dla niej szkodę, o której mowa w powołanym wyżej przepisie. Samo uiszczenie sumy pieniężnej stanowiącej grzywnę w celu przymuszenia nie powoduje trudnych, a tym bardziej niemożliwych, do odwrócenia skutków, gdyż może być ona zwrócona skarżącemu po wykonaniu obowiązku, do którego ma ona przymuszać (art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Nie jest zatem bezzwrotną karą finansową. W kwestii mogącej pojawić się w związku z tym szkody wskazać natomiast trzeba, że skarżąca nie wskazała żadnych danych, które mogłyby pozwolić sądowi dokonać oceny, czy rzeczywiście wykonanie decyzji mogłoby skutkować powstaniem szkody. Nie chodzi przy tym o jakąkolwiek szkodę, ale szkodę o znacznym rozmiarze, gdyż tylko taka jest przesłanką udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd zauważył, iż nie dysponuje informacjami pozwalającymi określić, czy w przypadku wykonania postanowienia po stronie skarżącej wystąpi zagrożenie powstania znacznej szkody. W tej sytuacji konieczne byłoby porównanie wysokości sumy stanowiącej grzywnę i sytuacji majątkowej skarżącej. Brak wyjaśnienia przez skarżącą swojej sytuacji majątkowej uniemożliwia uwzględnienie jej wniosku. Ponadto zauważyć, należy, iż skarżąca nie wskazała, iż nie jest w stanie uiścić takiej kwoty grzywny, a jedynie, że jej uiszczenie nie jest możliwe w tak krótkim czasie. W zażaleniu na powyższe postanowienie J. G. wskazała, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie uboju i przetwórstwa indyka, a prowadzony przez nią zakład zatrudnia kilkaset osób oraz prowadzi bieżącą współpracę handlową z wieloma podmiotami gospodarczymi na terenie całego kraju. W ocenie strony wyegzekwowanie od skarżącej grzywny w celu przymuszenia w wysokości prawie 1 miliona złotych wywoła w przedsiębiorstwie skarżącej niepowetowane straty, wliczając utratę równowagi i wyniszczenie ekonomiczne prowadzonego przez nią zakładu. Bieżący zysk jaki osiąga skarżąca jest na bieżąco wydatkowany, zarówno na zobowiązania publiczno- jak i prywatno- prawne, w tym na zobowiązania względem pracowników, jak i licznych kontrahentów. Podkreślono, że skarżąca nie dysponuje "wolnym" majątkiem w wysokości prawie miliona złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę prawną umożliwiającą sądowi administracyjnemu wstrzymanie bądź odmowę wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości, bądź w części aktu lub czynności, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przez użyte w przywołanym przepisie pojęcie szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W rozpatrywanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rawiczu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nałożył na skarżącą grzywnę w wysokości 967.187,52 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki obiektu określonego w tytule wykonawczym nr PINB – [...] z dnia [...] lutego 2002 r. w terminie do 30 grudnia 2009 r. Zaskarżonym postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. uchylono powyższe postanowienie w części dotyczącej wskazanego przez PINB terminu oraz wezwano skarżącą do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia w terminie do dnia 30 listopada 2014 r. oraz wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2002 r. do dnia 30 października 2014 r., w pozostałej zaś części postanowienie organu I instancji utrzymano w mocy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie przytoczone przez skarżącą okoliczności, wbrew stanowisku Sądu I instancji, uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Mając na uwadze wysokość grzywny, którą skarżąca zobowiązana jest uiścić oraz przedstawione przez nią okoliczności związane z sytuacją finansową należy uznać, że uiszczenie grzywny przed rozpoznaniem wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zapłata grzywny w wysokości 967.187,52 zł, nawet dla dobrze prosperującego przedsiębiorcy, może zakłócić prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej. Za wiarygodne należy uznać, więc w tym zakresie twierdzenia skarżącej, że wykonanie wskazanej w postanowieniu czynności może wywołać utratę płynności finansowej jej przedsiębiorstwa, prowadzącą do trudności w wywiązaniu się z ciążących na niej zobowiązań, a w konsekwencji wyniszczenia ekonomicznego prowadzonego zakładu. W tym stanie rzeczy wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby spowodować poważne konsekwencje finansowe dla prowadzonego przez stronę przedsiębiorstwa, co należy uznać za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 61 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.