II OZ 444/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M.H. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 28 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 541/25 o odrzuceniu skargi M.H. i M.H. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 25 lipca 2025 r. znak WOA.7721.73.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z 28 listopada 2025 r. sygn. akt II SA/Ke 541/25 odrzucił skargę M.H. i M.H. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z 25 lipca 2025 r. znak WOA.7721.73.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Sąd wskazał, że zarządzeniami z 15 października 2025 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Korespondencja zawierająca wezwania skierowane do skarżących, była dwukrotnie awizowana, a wobec jej niepodjęcia przez strony w placówce pocztowej została zwrócona do Sądu i pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia na dzień 6 listopada 2025 r. stosownie do art. 73 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej Ppsa). W zakreślonym w zarządzeniach terminie, który upłynął z dniem 13 listopada 2025 r. skarżący nie uiścili wpisu sadowego, ani też nie uzupełnili braków formalnych skargi, dlatego też, na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa, Sąd I instancji skargę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M.H., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podkreśliła, że wezwania nie zostały jej skutecznie doręczone, co potwierdza zwrot przesyłki w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 Ppsa od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie zaś do art. 220 § 1 Ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 Ppsa). Ponadto, w myśl art. 57 § 1 Ppsa, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma sądowego, a także zawierać inne elementy, wskazane w ustawie. W przypadku gdy pismo strony jest pierwszym pismem w sprawie winno zawierać numer PESEL wnoszącego (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b Ppsa). W sytuacji, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd skargę odrzuca (art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa). W niniejszej sprawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 15 października 2025 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od wniesionej skargi, a zarządzeniem Starszego Referendarza Sądowego z 15 października 2025 r. wezwano skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru PESEL. Oba wezwania zostały opatrzone rygorem odrzucenia skargi, w przypadku ich niewykonania w terminie 7 dni. Jak wynika z akt sprawy, przesyłki zawierające powyższe wezwania, skierowane na adres skarżących, były dwukrotnie awizowane: 23 października 2025 r. i 31 października 2025 r., co potwierdzają adnotacje na kopertach oraz zwrotnych potwierdzeniach odbioru. Wobec bezskutecznego upływu terminu na odbiór przesyłek zwrócono je do nadawcy, tj. WSA w Kielcach. Potwierdza to adnotacja na kopertach "Zwrot nie podjęto w terminie" z datą 10 listopada 2025 r. Wobec tego, zarządzeniem z 20 listopada 2025 r. WSA w Kielcach uznał przesyłki za doręczone z dniem 6 listopada 2025 r. w trybie art. 73 § 4 Ppsa. Termin na uzupełnienie braków bezskutecznie upłynął więc 13 listopada 2026 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia wezwania Sądu nie zostały wykonane. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ulega zatem wątpliwości, że strona uchybiła wyznaczonemu terminowi do uzupełnienia braku fiskalnego i braków formalnych skargi. M.H. w zażaleniu kwestionuje skuteczność doręczenia skierowanej do niej przesyłki podnosząc, iż nie otrzymała jej. Wyjaśnić jednak należy, że przesyłka zawierająca wezwania została do skarżącej wysłana za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Ten dokument urzędowy, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez awizo ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego. W niniejszej sprawie zawiadomienie o przesyłce adresowanej do skarżącej, a pozostawione w placówce pocztowej (UP Kraków 46), zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej, co zostało prawidłowo odnotowane przez doręczyciela na blankiecie zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 111 akt sądowych). W aktach sprawy znajduje się prawidłowo awizowana przesyłka, zaś skarżąca nie wszczęła postępowania reklamacyjnego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia strony, że przesyłki nie otrzymała, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 Ppsa. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez złożenie zwykłego oświadczenia, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło (por. postanowienia NSA z: 24 września 2015 r. sygn. akt II OZ 863/15, 5 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OZ 183/22). W tych okolicznościach Sąd I instancji zasadnie przyjął, że strona nie usunęła braku fiskalnego skargi oraz nie uzupełniła braku formalnego przez wskazanie swojego numeru PESEL, co obligowało go do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 Ppsa. Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 Ppsa orzeczono, jak w sentencji postanowienia.