II OZ 476/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 7 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 593/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi P. C. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2021 r. nr 1027/2021 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Wr 593/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę P. C. (dalej "skarżący") na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 września 2021 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 2 grudnia 2021 r., wezwano adw. A. K. do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez: złożenie 3 egzemplarzy odpisów skargi oraz złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi udzielonego adw. J. K. Z akt sprawy wynika, że odpis powyższego wezwania doręczono w trybie doręczenia zastępczego (dwukrotne awizo). Przesyłkę zawierającą to wezwanie awizowano po raz pierwszy w dniu 27 stycznia 2022 r. W dniu 4 lutego 2022 r. przesyłkę tę awizowano powtórnie, a następnie odesłano ją nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie". W dniu 18 lutego 2022 r. (data stempla pocztowego) adw. A. K. nadesłała wymagane odpisy skargi. Również 18 lutego 2022 r. (data stempla pocztowego) adw. A. K. przysłała do Sądu zawiadomienie o wypowiedzeniu pełnomocnictwa adw. J. K. wraz z oświadczeniem strony skarżącej o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało uznane za doręczone z upływem czternastego dnia, liczonego od daty pierwszego awizo, tj. z dniem 10 lutego 2022 r., jak o tym stanowi art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania Sądu upłynął zatem bezskutecznie 17 lutego 2022 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła strona skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: 1. art. 37 § 1 p.p.s.a., art. 46 § 3 p.p.s.a. i art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. polegające na błędnym uznaniu, że pełnomocnik skarżącego przy pierwszej czynności procesowej nie przedłożył pełnomocnictwa i uznanie, że to domniemane zaniechanie stanowiło brak formalny, którego nieuzupełnienie w terminie skutkowało odrzuceniem złożonej skargi, podczas gdy pełnomocnictwo z dnia 7 sierpnia 2021 r. udzielone adw. J. K. zostało złożone do akt postępowania w dniu 11 sierpnia 2021 r., tj. w dniu zapoznania się z aktami sprawy i wykonania ich fotokopii, 2. art. 33 § 1 p.p.s.a. polegające na zaniechaniu ustalenia przez Sąd I instancji, kto jest stroną postępowania sądowoadministracyjnego, 3. art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, iż stwierdzone braki formalne uniemożliwiały nadanie skardze prawidłowego biegu, 4. art. 46 § 2 ust. 1 pkt a w zw. z art. 70 § 1 i 2 p.p.s.a. polegające na przesłaniu skarżonego postanowienia na nieaktualny adres, pomimo wskazania nowego adresu przez pełnomocnika skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Dodatkowo zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Z kolei z treści art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, to przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten stosuje się do skargi, stosownie bowiem do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nieuzupełnienie w terminie braków formalnych skargi, o których mowa w tych przepisach, skutkuje odrzuceniem skargi. Ponadto, zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. Konsekwencją niewykonania żądania sądu wzywającego do usunięcia w terminie 7 dni braków skargi, musi być zatem jej odrzucenie. Przechodząc do oceny zażalenia należy wskazać, że argumentacja w nim wskazana nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Należy zaznaczyć, że Sąd, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem nie jest zobowiązany do poszukiwania tego pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. W niniejszej sprawie do skargi załączono jedynie pełnomocnictwo substytucyjne dla adw. A. K. Sąd I instancji zasadnie zatem wezwał do przedstawienia pełnomocnictwa - udzielonego przez skarżącego - adw. J. K. Uzupełnienie tego wezwania nastąpiło dopiero w dniu 18 lutego 2022 r. Jeżeli chodzi o odpisy dla uczestników postępowania to należy wskazać, że z żadnego przepisu prawa nie wynika obowiązek sądu do wyjaśniania stronie kto poza stroną i organem jest uczestnikiem postępowania. Sąd ustala krąg uczestników a następnie wzywa stronę, która nie nadesłała odpowiedniej liczby odpisów, do uzupełnienia braku w tym zakresie. Strona do wezwania tego winna się zastosować biorąc dodatkowo pod uwagę treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, która jasno przewiduje, że sąd nie sporządza sam odpisów, jak również brak ten uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Argumentacja pełnomocnika strony w niniejszej sprawie odnosi się do rozbieżności w orzecznictwie, która istniała przed wskazaną uchwałą. Odnosząc się do kwestii przesłania postanowienia o odrzuceniu skargi na nieaktualny adres pełnomocnika należy wskazać, że faktycznie Sąd dysponował nowym adresem wskazanym w pismach z 18 lutego 2022 r. jednak nie ma to wpływu na ocenę samego faktu odrzucenia skargi, które było słuszne w świetle obowiązujących przepisów prawa. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.