II OZ 488/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. [...]. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2487/20 o odrzuceniu skargi A. [...] S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 5 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2487/20, odrzucił skargę A. [...] S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2020 r., nr [...] oraz zwrócił skarżącemu uiszczony w kwocie 300 złotych wpis sądowy od skargi. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem jej odrzucenia skargi, poprzez podanie numeru PESEL skarżącego lub złożenia oświadczenia o braku takiego numeru. Wezwanie zostało wysłane na adres wskazany w skardze. Ze znajdującej się w aktach sprawy koperty, w której przesłano skierowane do skarżącego wezwanie oraz dołączonego do niej zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka pocztowa była dwukrotnie awizowana w dniach 23 grudnia 2020 r. i 31 grudnia 2020 r. Doręczyciel umieścił na zwrotnym potwierdzeniu odbioru informację o tym, że zawiadomienie o złożeniu pisma w placówce pocztowej umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej. Zwrot do nadawcy (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) nastąpił w dniu 8 stycznia 2021 r. z adnotacją "zwrot - nie podjęto w terminie". Przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi została uznana za skutecznie doręczoną z dniem 6 stycznia 2021 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwana dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę, jednocześnie orzekając, w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych w postaci tego, iż uznano przesyłkę z wezwaniem do uzupełnienia nr PESEL za dostarczoną, pomimo iż wobec skarżącego nigdy nie podjęto próby doręczenia. Skarżącemu nie zostały przekazane ewentualne awiza. Okres w którym podejmowane były próby doręczenia przesyłki to okres nasilonego działania COVlD-19 i zaostrzenia obowiązującej kwarantanny. Stąd doręczenie było nieskuteczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. Stosownie do art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, tj. nie zawierała, jako pierwsze pismo w sprawie numeru PESEL. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego skargi, przez jego wskazanie lub oświadczenie, że jego nie posiada, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Pismo wzywające do uzupełnienia ww. braków zostało skarżącemu doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. Z adnotacji uczynionych na kopercie i potwierdzeniu odbioru wynika, że warunki wynikające z treści art. 73 p.p.s.a., do uznania przesyłki za doręczoną zostały spełnione. Przy czym zauważyć należy, że Sąd I instancji błędnie uznał, pomijając dyrektywę z art. 83 § 2 p.p.s.a., że skutek doręczenia przesyłki nastąpił w dniu 6 stycznia 2021 r., albowiem faktycznie nastąpił on w dniu 7 stycznia 2021 r. (6 stycznia jest dniem ustawowo wolnym od pracy). Powyższa okoliczność pozostaje jednakże bez wpływu na wynik sprawy, gdyż w terminie otwartym do uzupełnienia braków skargi, braki te nie zostały uzupełnione, co nie jest sporne w sprawie. Wyjaśnić trzeba, że dla zaistnienia skutków procesowych czynności doręczenia istotne jest wyłącznie stworzenie adresatowi możliwości zapoznania się z pismem procesowym, co odbywać się będzie poprzez prawnie skuteczne doręczenie mu pisma (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. [red.] R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2019, str. 479). Instytucja fikcji doręczenia z art. 73 p.p.s.a. sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, mimo gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała. Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1041), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Adnotacje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru korzystają więc z domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego i może je podważyć tylko wskazanie okoliczności obalających to domniemanie, w szczególności złożenie reklamacji, która uwzględnia wadliwość doręczenia przesyłki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie mogły zatem w tym zakresie odnieść skutku argumenty zażalenia o braku awiza w pocztowej skrzynce oddawczej, gdyż adnotacje zamieszczone na kopercie pisma zwróconego do Sądu oraz na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaprzeczają twierdzeniom strony w tym zakresie. Na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje bowiem adnotacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki, a także poświadczenie, że adresat nie podjął awizowanej przesyłki z placówki pocztowej w terminie i przesyłkę zwrócono z tego powodu nadawcy. Skarżący powołał się jedynie na gołosłowne okoliczności, nie przedstawił żadnych konkretnych dowodów (w tym np. wyników postępowania reklamacyjnego), które prowadziłby do ewentualnego obalenia domniemania prawdziwości zapisów znajdujących się na przesyłce zwróconej do Sądu I instancji. Tym samym uznać należy, że nie podważono domniemania o skutecznym doręczeniu przesyłki w wyniku tzw. fikcji doręczenia. Prawidłowo zatem Sąd I instancji stwierdził, że skoro w zakreślonym terminie skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi, to skargę tę należało odrzucić. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.