II OZ 503/14

II OZ 503 / 14 POSTANOWIENIE Dnia 29 maja 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. D. i A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 54/14 w zakresie odmowy przyznania skarżącym prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowym w sprawie ze skargi S. D. i A. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Sygn. akt II OZ 503 / 14 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił skarżącym S. D. i A. D. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji z treści złożonych wniosków wynika, że skarżący są małżeństwem, wspólnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Z tego też względu, złożone wnioski rozpoznano łącznie. Wnioskodawcy wskazali, że utrzymują się z dochodów w wysokości 5.364 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawcy uzyskiwane z tytułu pracy w wysokości 420 złotych (1/4 etatu), emerytura wnioskodawczyni w wysokości 840 euro oraz dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego w wysokości 1.500 złotych. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 110,00 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 4,6 ha. Wnioskodawcy pozostają ze sobą w rozdzielności majątkowej. Oświadczyli, że innych nieruchomości i oszczędności pieniężnych nie posiadają. Wnioskodawca zaznaczył, że nie uzyskuje dochodu, który pozwalałby mu samodzielnie się utrzymać. Wyjaśnił, że od dwóch lat oczekuje na przyznanie emerytury. Wskazał, że wszystkie koszty utrzymania ponosi żona, stale mieszkająca w Niemczech. Wnioskodawczyni podała, że w Niemczech zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym i nadmieniła, że ze względu na możliwość wstrzymania jej emerytury i stan zdrowia przez większą część roku przebywa w Niemczech. Nadto wnioskodawcy wskazali na następujące wydatki. W Niemczech: opłata za czynsz w wysokości 248 euro, media 150 euro, ubezpieczenie zdrowotne 185 euro, żywność i odzież 300 euro. W Polsce: podatek 150 złotych, ubezpieczenie 71 złotych, media 600 złotych, opłatę za wodę i ścieki 100 złotych, ogrzewanie 330 złotych, wydatki na odzież, leki, zakup żywności 600 złotych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, przedstawione przez skarżących informacje nie dają podstaw do twierdzenia, iż zaliczają się do kręgu osób, którym można przypisać jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawcy posiadają stały miesięczny dochód, zaś koszty utrzymania ponoszone są powszechnie przez obywateli i przy ocenie możliwości finansowych nie mogą być wyjątkowo traktowane. Sąd podkreślił, iż wnioskodawczyni posiada nieruchomość rolną o pow. 4,6 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wnioskodawcy nie znajdują się w stanie ubóstwa rozumianego jako brak środków finansowych pozwalających na godną egzystencję, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Uzyskując wspólnie wskazany stały miesięczny dochód są w stanie samodzielnie ponieść koszt postępowania sądowego. Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli S. D. i A. D., stwierdzając, iż nie stać ich na opłacenie usług prawnika. Opisując okoliczności przedmiotowej sprawy, przyczyny wszczęcia kontrolowanego w sprawie postępowania administracyjnego, skarżący wskazał też, iż zachorował przed dwoma miesiącami na chorobę nowotworową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez skarżących, że nie są oni w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Trafnie przy tym wskazuje Sąd, że z uwagi na pozostawanie przez nich w związku małżeńskim, dochody te podlegają sumowaniu. Uwzględniając ich stały charakter, wysokość oraz fakt posiadania nieruchomości rolnej, Sąd doszedł do słusznej konkluzji, iż skarżący są w stanie ponieść koszty związane z prowadzeniem niniejszego postępowania. Ocena ta nie została także skutecznie zakwestionowana w rozpoznawanym zażaleniu. Nawiązując do jego argumentacji, stwierdzić trzeba, iż skarżący nie domagali się w ramach postępowania o przyznanie prawa pomocy adwokata lub radcy prawnego, ale jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Dla ich oceny pozostawały bez znaczenia przyczyny wszczęcia i prowadzenia kontrolowanego w sprawie postępowania administracyjnego. W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż w rozpoznawanym zażaleniu strona skarżąca nie przedstawiła żadnych takich okoliczności, które by podważyły zasadność kontrolowanego postanowienia. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.