II OZ 525/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 327/09 oddalające w punkcie pierwszym wniosek A. i J. W. o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalające w punkcie drugim ich wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. i J. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2003 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie w całości, 2) zwolnić skarżących od ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 250 (dwustu pięćdziesięciu) złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 327/09, oddalił w punkcie pierwszym wniosek A. i J. W. o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz oddalające w punkcie drugim ich wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi A. i J. W. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2003 r. w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji uznał, że dochody wnioskodawców nie są wysokie, ale jednak są ona znacznie wyższe od kwoty wymaganej jako wpis w sprawie z ich skargi, wynoszący 500 zł. Ponadto, w ocenie Sądu I instancji, posiadanie przez nich domu jest argumentem przeciwko przyznaniu im prawa pomocy, ponieważ dom ten może stanowić źródło dochodu oraz być zabezpieczeniem majątkowym. Zdaniem Sądu wnioskodawcy nie wykazali, że poniesienie przez nich kosztów postępowania narazi ich na uszczerbek koniecznego utrzymania. Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli A. i J. W. twierdząc, że zawiera ono parę nieścisłości. Skarżący wyjaśnili, że ich dochody wynoszą 2200 zł, zaś te pomniejszone są o wydatki wskazane we wniosku, które Sąd I instancji wziął pod uwagę, tj. 985 zł, oraz te, których Sąd pod uwagę nie wziął. Skarżący wskazali, że z racji wieku (73 lata) ponoszą stałe wydatki na zakup lekarstw, co w ich wieku jest naturalne. Faktycznie zatem pozostaje im 900 - 1000 zł miesięcznie, co według skarżących pozwala im na zaspokojenie najpotrzebniejszych wydatków i dlatego trudno pogodzić się im ze stwierdzeniem, że kwota przeznaczona na bieżące utrzymanie może być pomniejszona o 500 zł, ponieważ taka jest wysokość wpisu od skargi ustalona przez Sąd. Ponadto skarżący wskazali, że w swoim sprzeciwie od zażalenia, którego rezultatem było wydanie zaskarżonego postanowienia, zrezygnowali z wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a zatem, zdaniem skarżących, Sąd bezpodstawnie orzekł o odmowie przyznania im pełnomocnika z urzędu. Skarżący nadmienili, że już we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazywali, że korzystają tylko z małej części ich domu, ponieważ dom jest w znacznej części niewykończony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej "ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 ppsa stanowi, że prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagali się skarżący, może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustalając stan majątkowy skarżących uznał, że są oni w stanie ponieść koszty postępowania sądowego i pokryć koszty pełnomocnika. Ocenę tę, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, można było by podzielić, gdyby nie doprecyzowanie w zażaleniu kwoty ponoszonej na wydatki związane z zakupem lekarstw oraz wiek skarżących, który utrudnia ewentualne pobieranie korzyści z posiadanego majątku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie słusznie natomiast uznał, że przedstawione przez wnioskujących o przyznanie prawa pomocy dowody nie wskazują, żeby nie byli oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jednakże w świetle przedstawionych okoliczności, stwierdzić należy, że skarżący zasługują na częściowe zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych, gdyż kwota 500 zł w sytuacji życiowej skarżących jest dla nich zbyt wysoka do poniesienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w świetle doświadczenia życiowego argumenty podniesione przez skarżących, tak we wniosku, jak i w zażaleniu, uzasadniają zwolnienie ich od ponoszenia kosztów sądowych w kwocie powyżej 250 zł (dwustu pięćdziesięciu złotych) w sprawie niniejszej. Zarzut skarżących, dotyczący wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, został również w niniejszym postanowieniu uwzględniony i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art. 197 § 1 i 193 ppsa.