II OZ 526/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 315/09 odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi S. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2008 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich postanawia: 1) uchylić zaskarżone postanowienie, 2) przywrócić termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa", postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 315/09, odrzucił wniosek S. Ś. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi S. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący wiedzę o wniesieniu skargi z uchybieniem terminu posiadł najpóźniej w dniu otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi, a zatem w dniu 18 lipca 2008 r. i w tym dniu ustała przyczyna uchybienia terminu. Zdaniem Sądu I instancji siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został zatem przekroczony, ponieważ wniosek ten, sporządzony przez pełnomocnika skarżącego, wpłynął w dniu 5 grudnia 2008 r. i dlatego Sąd odrzucił go jako niedopuszczalny. Sąd wskazał, że argumentacja pełnomocnika, że przyczyną uchybienia terminu był wiek i stan zdrowia skarżącego jest bezzasadna, bowiem skarżący w dniach 28 i 29 lipca 2008 r. stawił się w Sądzie i przeglądał akta, a także w tym czasie podpisał skargę. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł S. Ś. reprezentowany przez radcę prawnego. W zażaleniu podniósł, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 1 grudnia 2008 r., w którym to dniu pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu stawił się w Sądzie celem przejrzenia akt. Pełnomocnik wskazał, że po złożeniu przez S. Ś. skargi, zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2008 r., wezwano go do podpisania skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od tej skargi. Ponieważ skarżący nie zrozumiał przedmiotowego zarządzenia, które odebrał w dniu 17 czerwca 2008 r., udał się do Sądu celem jego wyjaśnia. Z twierdzeń skarżącego wynika, że nie udostępniono mu w tym dniu akt, a jedynie powiedziano, żeby złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w dniu 19 czerwca 2008 r., skutkiem czego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2008 r., przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Następnie w dniu 25 listopada 2008 r. radca prawny B. P. dowiedziała się o wyznaczeniu jej na pełnomocnika skarżącego. W dniu 29 listopada 2009 r. skarżący udzielił radcy prawnemu B. P. pełnomocnictwa, jednakże nie poinformował jej o tym, że skarga była już odrzucona. Pełnomocnik nie został również poinformowany przez Sąd o stanie sprawy. W dniu 1 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego przeglądając akta, dowiedziała się o fakcie odrzucenia skargi i dlatego też niezwłocznie, sporządziła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi w dniu 3 grudnia 2008 r., który do Sądu wpłynął 5 grudnia 2008 r. Dlatego też, zdaniem pełnomocnika skarżącego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony od dnia 1 grudnia 2008 r., w którym to profesjonalny pełnomocnik dowiedział się o odrzuceniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 88 ppsa spóźniony lub z mocy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 85 ppsa czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie natomiast z art. 86 § 1 ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Wniosek ten powinien być złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Artykuł 87 § 4 ppsa stanowi natomiast, że wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na wstępie wskazać należy, że skarżący skargę złożył w terminie, jednakże braków tej skargi w terminie nie uzupełnił, co było przyczyną odrzucenia skargi przez Sąd. W niniejszej sprawie, ponieważ postanowienie o odrzuceniu skargi stało się prawomocne, pełnomocnik skarżącego, uznał, że skarga nie została prawidłowo złożona, bowiem została odrzucona, i dlatego potraktował ją jako nie wniesioną. Wobec tego pełnomocnik nie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, ale o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Z akt sprawy oraz twierdzeń skarżącego i jego pełnomocnika wynika, że skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego i wniesiona do Sądu. W związku z jej brakami zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2008 r. Sąd wezwał skarżącego do ich uzupełnienia poprzez podpisanie skargi oraz jej opłacenie, wezwanie to skarżący odebrał w dniu 17 czerwca 2008 r. Przed upływem siedmiu dni, w dniu 19 czerwca 2009 r., od odebrania powyższego wezwania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów oraz ustanowienie pełnomocnika. Jak wynika z akt skarżący nie rozumiał treści wezwania i liczył na to, że profesjonalny pełnomocnik będzie go zastępował oraz wytłumaczy mu powyższe wezwania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skoro Sąd pierwszej instancji uznał za zasadne uwzględniając wnioski skarżącego zwalniając go od ponoszenia kosztów sądowych i przyznając mu pełnomocnika z urzędu, to świadczy to, iż uznał, że sprawa jest na tyle skomplikowana, że przekracza możliwości osobistego działania skarżącego. Oznacza to, iż moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu nakładał na tego pełnomocnika obowiązek działania w interesie strony i składania wniosków w jej imieniu. Przyjmując rozumowanie Sądu I instancji uznać należy, że uchybienie terminu do złożenia skargi było wynikiem nieudolności strony, dlatego też Sąd nie może powoływać się na możliwości strony do samodzielnego działania, jeżeli uznał za konieczne zastąpienie go profesjonalnym pełnomocnikiem. Podkreślić zatem należy, że w momencie ustanowienia pełnomocnika, postanowienie o odrzuceniu skargi było już wydane i wniosek o przywrócenie terminu, jak wyjaśnia to pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu tego wniosku, mógł być złożony dopiero po powzięciu informacji przez pełnomocnika, że w sprawie zostało wydane postanowienie o odrzuceniu skargi, a miało to miejsce w dniu 1 grudnia 2008 r., jak podniesiono w zażaleniu. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na mocy art. 188 w związku z art. 197 ppsa.