II OZ 527/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2026 r., sygn. akt VII SA/Wa 378/26 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. J. i M. J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2025 r. Nr 1184/25 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 20 marca 2026 r. sygn. akt VII SA/Wa 378/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako "P.p.s.a.") odrzucił skargę A.J. (dalej jako skarżąca) w sprawie ze skargi jej i M.J. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2025 r. Nr 1184/25 w przedmiocie nakazu rozbiórki. Za odrzuceniem skargi przemawiał fakt, że w odpowiedzi na wezwanie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez podanie nr PESEL przez skarżącą i nadesłanie podpisanego przez nią egzemplarza skargi, skarżąca po skutecznym doręczeniu jej ww. wezwania 24 lutego 2026 r. (k. 21 akt) w terminie do tego przewidzianym (7 dni) nie wykonała w pełni wskazanego obowiązku. Podała ona nr PESEL jednak nie nadesłała podpisanego przez siebie egzemplarza skargi. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie w całości. Postanowieniu Sądu zarzuca naruszenie art. 35 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. polegające na braku prawidłowego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez brak wezwania do złożenia pełnomocnictwa dla M.J. lub nadesłanie skargi własnoręcznie podpisanej. Zarzuca też naruszenie art. 29 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż mąż skarżącej nie był uprawniony do złożenia skargi w jej imieniu. W uzasadnieniu wskazała, że składa do akt sprawy udzielone przez nią w formie aktu notarialnego swojemu mężowi M.J. pełnomocnictwo, które upoważniało go do złożenia w jej imieniu skargi do WSA i reprezentowania jej w postępowaniu zainicjowanym przedmiotową skargą. Oświadcza, że jej mąż składając skargę działał w jej imieniu, za jej wiedzą i zgodą. Potwierdza czynności dokonane przez męża związane ze złożeniem skargi. Podnosi, że w dacie składania skargi jej mąż dysponował pełnomocnictwem, które upoważniało go do złożenia skargi w jej imieniu. Brak numerów PESEL został uzupełniony przez jej męża w terminie. Brak jej podpisu pod skargą nie był brakiem formalnym, ponieważ skarga została podpisana przez jej pełnomocnika. Skarżąca uważa, że nie została należycie pouczona i prawidłowo wezwana w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi. Zabrakło wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa. Prawidłowe wezwanie powinno ją zobowiązać do nadesłania odpisu skargi przez nią podpisanego lub przedłożenia pełnomocnictwa dla jej męża. Okoliczność, że pełnomocnictwo zostało złożone później niż data podjęcia przez pełnomocnika czynności procesowej, w szczególności wniesienia środka odwoławczego, nie jest podstawą do przyjęcia bezskuteczności tej czynności, nie uprawnia również do odrzucenia tego środka odwoławczego. Zasadnicze znaczenie ma bowiem samo istnienie stosunku pełnomocnictwa, zaś jego pisemne potwierdzenie jest kwestią wtórną. Zgodnie z art. 35 § 1 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być inny skarżący lub uczestnik postępowania jak również małżonek. Skarżąca wskazuje, że Sąd ze względu na art. 29 K.r.o. będący podstawą umocowania małżonka do podejmowaniu w imieniu współmałżonka czynności prawnych i faktycznych w zakresie zwykłego zarządu jego majątkiem osobistym (majątkiem wspólnym każde z małżonków może i tak zarządzać samodzielnie) miał podstawy do przyjęcia, iż jej małżonek złożył skargę również w jej imieniu. Sprawa niniejsza dotyczy właśnie ich majątku bo decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia stanowiącej przedmiot współwłasności małżeńskiej nieruchomości jest decyzją mającą negatywne skutki w zakresie ich majątku. Skarżąca przywołała wyrok WSA w Warszawie z 7 grudnia 2006 r. VI SA/Wa 929/06, w którym stwierdzono, że art. 29 K.r.o. ustanawia prawo wzajemnej reprezentacji małżonków, które pozwala jednemu z małżonków działać w razie przemijającej przeszkody za drugiego małżonka w sprawach zwykłego zarządu. Na mocy tego przepisu małżonek może działać jako przedstawiciel ustawowy małżonka, którego przeszkoda dotyczy i podejmować zarówno czynności faktyczne i prawne(...). Uprawnienie to ma na celu m.in. realizację obowiązku wzajemnej pomocy małżonków i współdziałania dla dobra rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo odrzucił skargę skarżącej na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. z powodu nieuzupełnienia w terminie do tego przewidzianym braku formalnego tej skargi w postaci braku jej własnoręcznego podpisu, w sytuacji gdy osobami wymienionymi jako skarżący w skardze byli ona i jej mąż. W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 29 K.r.o. nie miał zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy i Sąd nie naruszył go wydając postanowienie o odrzuceniu skargi. Czynność wniesienia skargi do sądu jest czynnością przekraczającą zakres uprawnień wchodzących w tzw. zwykły zarząd albowiem przedmiotem zaskarżenia mogą być akty i czynności tego rodzaju, które mocą zawartego w nich rozstrzygnięcia będą miały istotny wpływ na prawa i obowiązki adresatów tych aktów i czynności. Decyzja o nakazie rozbiórki budynku czy innego obiektu budowlanego (w niniejszej sprawie ogrodzenia) może doprowadzić z jednej strony do unicestwienia takiego obiektu a z drugiej do wyzbycia się prawa własności takiego obiektu. Same koszty przeprowadzenia rozbiórki obiektu mogą mieć zasadniczy wpływ na stan majątkowy zobowiązanych do jej dokonania. W związku z powyższym zasadnym jest pogląd o zakwalifikowaniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego jako czynności przekraczającej zwykły zarząd. W ocenie NSA, nie został też naruszony art. 35 § 1 P.p.s.a. wskazujący podmioty, które mogą być ustanowione pełnomocnikami w postępowaniu przed sądem administracyjnym zainicjowanym skargą. Oczywiście wśród wymienionych tam podmiotów jest małżonek osoby skarżącej. Zauważyć jednak należy, że samo bycie małżonkiem osoby wnoszącej skargę nie daje Sądowi podstaw do uznania, że występuje on w charakterze pełnomocnika. Pełnomocnictwo musi zostać sformalizowane w postaci dokumentu ustanowienia pełnomocnictwa lub ogłoszone w obecności sądu np. na rozprawie. Skoro w niniejszej sprawie jak wynika z nagłówka skargi została ona wniesiona przez M.J. i A.J. a podpis złożył pod nią wyłącznie M.J., to w przypadku braku dołączonego dokumentu pełnomocnictwa lub choćby oświadczenia małżonki zawartego w skardze o występowaniu jej małżonka w charakterze jej pełnomocnika, powstał brak formalny tej skargi w zakresie jej podpisu przez A.J. Sąd mógł z dużym prawdopodobieństwem założyć, że skarżący są małżeństwem ale nie mógł przyjąć, że widniejący pod skargą podpis M.J. świadczyć powinien o istnieniu stosunku pełnomocnictwa pomiędzy małżonkami w zakresie reprezentowania jego żony przez sądami administracyjnymi. Sąd nie może domniemywać istnienia pełnomocnictwa a ustanowienie pełnomocnika w sprawie jest dla Sądu wiążące od momentu kiedy umocowanie zostało przedłożone Sądowi i mógł się on zapoznać z jego treścią. W okolicznościach niniejszej sprawy o fakcie ustanowienia pełnomocnika przez skarżącą Sąd dowiedział się dopiero na etapie rozpatrzenia zażalenia. Na etapie wniesienia skargi okoliczność ta nie była Sądowi zanana a zatem brak podpisu pod skargą skarżącej obligował Sąd do wezwania skarżącej do jej podpisania własnoręcznym podpisem. Ewentualnie w odpowiedzi na wezwanie skarżąca mogła powołać się na fakt ustanowienia pełnomocnika i wówczas stałoby się jasne, że w sprawie występuje jej mąż i ona przy czym mąż jest jej pełnomocnikiem. Brak wyjaśnień w powyższym zakresie uzasadniał przyjęcie, że skarga posiadała nieuzupełniony pomimo wezwania brak formalny w zakresie podpisu skarżącej pod skargą i jako taka podlegała odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Obecnie ustanowienie pełnomocnika nie wywołuje dla skarżącej żadnych skutków bowiem jej skarga została odrzucona. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.