II OZ 528/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Bk 256/24 o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.S. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 marca 2024 r. nr WOP.7721.28.2024.MW w przedmiocie nakazania doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia 26 marca 2024 r., nr WOP.7721.28.2024.MW Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Białymstoku z dnia 8 lutego 2024 r., nr NB.I.5160.35.2023.BR, nakazującej T.L. (dalej: "inwestor"), właścicielowi mieszkania nr [...] położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Białymstoku i inwestorowi robót budowlanych związanych z przebudową ww. mieszkania, doprowadzenie go do stanu poprzedniego i zgodności z przepisami. Nałożone na inwestora obowiązki objęły likwidację nowopowstałej łazienki przez rozbiórkę ścianek działowych, rozbiórkę wykonanej instalacji wodnokanalizacyjnej do tej łazienki wraz z demontażem urządzeń sanitarnych i likwidacją wentylacji mechanicznej oraz likwidację dwóch aneksów kuchennych wraz z rozbiórką wykonanych instalacji wodno-kanalizacyjnych, a w przypadku jednego z aneksów nałożone obowiązki objęły dodatkowo likwidację wentylacji mechanicznej. Skargę na przedmiotową decyzję złożył inwestor, wnosząc także o wstrzymanie jej wykonania w całości. W uzasadnieniu wniosku inwestor wskazał m.in., że niewstrzymanie wykonania decyzji skutkować będzie obowiązkiem wykonania kosztownych robót budowlanych. Postanowieniem z dnia 4 czerwca 2024 r., sygn. akt II Sa/Bk 256/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Jak wskazał Sąd wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługiwał na uwzględnienie, skoro niewątpliwie wykonanie nałożonego obowiązku będzie wymagać poniesienia znacznych nakładów, tak finansowych, jak i nakładu pracy - w tym konieczności skorzystania z usług wykwalifikowanego wykonawcy z zakresu usług ogólnobudowlanych. Wykonanie powyższego nakazu przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączyłoby się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."). Dodatkowo, jak wskazał Sąd, rozbiórka ze swej istoty wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a podobnie należy oceniać skutki wykonania decyzji nakazującej wykonanie prac zmierzających do doprowadzenia mieszkania do stanu poprzedniego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył A.S., uczestnik postępowania, wnosząc o jego uchylenie w całości i zwrot kosztów sądowych. W uzasadnieniu pełnomocnik uczestnika stwierdził, że Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę jedynie interesy majątkowe inwestora, nie rozważając przy tym interesów uczestnika postępowania, będącego sąsiadem inwestora. Argument ochrony interesów ekonomicznych inwestora, w szczególności zapewnienie możliwości czerpania przez niego dochodów z najmu, nie może stać wyżej niż ochrona interesów majątkowych i niemajątkowych uczestnika postępowania, biorąc pod uwagę, że dochodziło do wielokrotnego zalewania jego mieszkania na przestrzeni ostatnich 2,5 roku. W konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia będzie pozbawiać uczestnika postępowania możliwości spokojnego korzystania z jego lokalu mieszkalnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18, CBOSA). Stwierdzić przyjdzie, że co do zasady rozbiórka obiektu budowlanego przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania takich skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem tej decyzji. Pogląd ten można także odnieść do decyzji w przedmiocie nakazania doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu poprzedniego, tak jak w rozpoznawanej sprawie. Inwestor na podstawie zaskarżonej do sądu decyzji został zobowiązany do rozbiórki ścianek działowych, rozbiórki wykonanych instalacji wodnokanalizacyjnych, demontażu urządzeń sanitarnych, likwidacji wentylacji mechanicznej czy likwidacji dwóch aneksów kuchennych. Dlatego należy podzielić ocenę Sądu pierwszej instancji, że wykonanie przedmiotowych robót budowlanych rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody inwestorowi lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Przedmiotowe prace o charakterze rozbiórkowym, z uwagi na ich zakres, wymagają poniesienia znacznych nakładów finansowych. Jednocześnie rozbiórka ścianek działowych, instalacji wodnokanalizacyjnych, demontaż urządzeń sanitarnych czy likwidacja aneksów kuchennych z pewnością powoduje trudne do odwrócenia skutki, stanowiąc roboty budowlane wymagające fachowej wiedzy i ingerujące w elementy konstrukcyjne lokalu mieszkalnego. Jak podnosi uczestnik postępowania, w wyniku wykonanych robót budowlanych przez inwestora dochodzi do zalewania mieszkania, co uniemożliwia mu spokojne korzystanie z lokalu mieszkalnego. Taka argumentacja w istocie odnosi się do merytorycznej oceny trafności decyzji rozbiórkowej. Jak wyjaśnił to Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07 (ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77), ustawodawca nie wiąże - choćby w najmniejszym stopniu - wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Tak więc sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Także sąd odwoławczy w postępowaniu zażaleniowym w sprawie udzielenia ochrony tymczasowej nie dokonuje kontroli decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia, w szczególności nie przesądza o tym, czy wykonane roboty budowlane zostały dokonane bezprawnie. W związku z tym nie sposób zarzucić Sądowi pierwszej instancji braku wyważenia interesów stron w postępowaniu, skoro Sąd ten ograniczył się jedynie do zbadania przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.