II OZ 56/13

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-02-07

Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która nie wykazała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej i rodzinnej, może skutecznie domagać się przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma obowiązek udowodnić, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie tego prawa. Niewykazanie tej okoliczności, w szczególności poprzez nieprzedłożenie wymaganych dokumentów lub przedstawienie ich w sposób niekompletny, skutkuje oddaleniem wniosku.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. E. B. wniosła zażalenie na to postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy podała, że jej miesięczny dochód rodziny wynosi 2.500 zł, a jej mąż nie pracuje. Wskazała również na posiadane mieszkanie i samochód dostawczy. Sąd pierwszej instancji uznał, że przedstawione przez E. B. dokumenty i oświadczenia nie były wystarczające do oceny jej sytuacji majątkowej i rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie E. B.

Pełny tekst orzeczenia

II OZ 56 / 13 POSTANOWIENIE Dnia 7 lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 29/12 w zakresie oddalenia wniosku E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych postanawia oddalić zażalenie. II OZ 56 / 13 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek uczestniczki postępowania E. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 10 września 2012 r. Sąd ten uchylił zaskarżoną przez A. G. decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych. E. B., uczestniczka postępowania wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem W. B. oraz dwiema małoletnimi córkami. Miesięczny dochód rodziny wynosi 2.500 zł i stanowi go wynagrodzenie E. B. Małżonek wnioskodawczyni nie osiąga żadnych dochodów, pozostaje bez pracy. W skład majątku uczestniczki postępowania wchodzi mieszkanie o powierzchni 90 m². Nie dysponuje ona żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Nie posiada pieniędzy na opłacenie wynagrodzenia adwokata bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny, a zwłaszcza małoletnich dzieci. Na wezwanie referendarza sądowego E. B. przedłożyła zaświadczenie PIT-28 o uzyskaniu dochodu za rok 2011 oraz zestawienie transakcji na rachunku bankowym za okres od 27 września 2012 r. do 23 października 2012 r. Podała, że nie posiada innego zaświadczenia o osiągnięciu dochodu z roku 2011. W. B. nie osiągnął żadnych dochodów za rok 2011, nie składał żadnego zaświadczenia do urzędu skarbowego o dochodach za rok 2011, nie posiada żadnych rachunków bankowych, nie jest zarejestrowany w biurze dla bezrobotnych, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych. E. B. posiada jeden rachunek bankowy, a wszelkie płatności za media wykazane są w wyciągu bankowym, tj. śmieci MPO 41,58 zł/mies., prąd 352,65 zł/mies., gaz 34,40 zł/mies., przedszkole W. B. 320,93 zł/mies., podatek od dzierżawy 178,50 zł/mies. Wydatki na drugie dziecko 4-miesięczną S. B., takie jak mleko, środki czystości, jedzenie codzienne, dokonywane są w sklepach Rossmann, Tesco, Jubilat i Carrefour Hipermarket. Strona posiada dziesięcioletni samochód dostawczy Mercedes (rok produkcji 2003), którego używa do przewozu dzieci. Mąż wnioskodawczyni nie posiada żadnych samochodów i nieruchomości. Oddalając powyższy wniosek skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na wstępie na przepisy art. 245 oraz art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.), podkreślając, że to na osobie fizycznej, ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy, spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, że zrealizowane są przesłanki przyznania prawa pomocy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. B. nie uwiarygodniła w sposób wystarczający zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Wezwanie, w którym wskazano konkretne dokumenty mogące stanowić dowód realizacji przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a., uczestniczka wykonała w ograniczonym zakresie. Przesłała jedynie kopię zeznania o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonywanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za rok 2011 (PIT-28) oraz zestawienie transakcji na rachunku bankowym za okres od 27 września 2012 r. do 23 października 2012 r. Przesłane zestawienie transakcji dotyczy okresu krótszego nawet niż jeden miesiąc, a uczestniczka była wzywana do przedłożenia wyciągów bankowych obrazujących ich historię z okresu ostatnich trzech miesięcy. W przesłanym zestawieniu transakcji na rachunku bankowym odnotowane suma wpływów w okresie od 1 do 23 października 2012 r. wyniosła 3.050 zł. Kwota ta nie pokrywa się z wysokością deklarowanych przez stronę dochodów w formularzu PPF. Kwestie dotyczące zarówno źródła dochodów wnioskodawczyni, jak również ich wysokości, nie zostały przez stronę w sposób jednoznaczny wyjaśnione. Wprawdzie uczestniczka podała, że jej dochody pochodzą z dzierżawy, a raty wpłacane są nieregularnie i w różnych wysokościach, jednakże w takim razie tym bardziej do ustalenia przeciętnej wysokości miesięcznego dochodu konieczne jest wykazanie przychodów z tytułu dzierżawy za okres znacznie dłuższy, niż dwadzieścia siedem dni. Sąd nie uznał także, aby uczestniczka udokumentowała koszty związane z koniecznym utrzymaniem rodziny. Transakcje zaksięgowane na rachunku bankowym, wbrew twierdzeniu strony, nie stanowią wykonania wezwania. Nie jest bowiem wiadome jakiego okresu rozliczeniowego dotyczą przedmiotowe wpłaty, a poza tym zestawienie transakcji bankowych nie obejmuje deklarowanych wydatków za wodę, czy np. związanych z utrzymaniem samochodu. E. B. nie wykazała wysokości wydatków ponoszonych na wyżywienie, ubranie, środki czystości, telefon. Oświadczenia i dokumenty przedstawione przez E. B. nie były kompletne, nie pozwalały też na wyczerpującą i jednoznaczną ocenę jej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Takie działanie uniemożliwia Sądowi ocenę, czy istotnie w świetle przedstawionych dokumentów i oświadczeń, uczestniczka jest osobą, nie mogącą ponieść kosztów postępowania. Co za tym idzie, okoliczność tę należy uznać za nie wykazaną przez E. B., a wniosek oddalić. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a. oraz art. 260 P.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła E. B., wnosząc o jego uchylenie w całości, wyznaczenie adwokata do sporządzenia odwołania oraz zwolnienia z kosztów odwołania od wyroku Sądu. W uzasadnieniu zażalenia uczestniczka stwierdziła, iż w sposób wyczerpujący przekazała Sądowi w wykazie z jej konta bankowego wszystkie wpływy i wydatki związane z utrzymaniem jej rodziny. Dowody te powinny być tajemnicą. Następnie uczestniczka powtórzyła okoliczności dotyczącej stanu majątkowego jej rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez uczestniczkę postępowania, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Również we wniesionym zażaleniu, skarżąca nie wskazała na istnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, co do jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Podstawowe przede wszystkim znaczenie ma to, iż skarżąca pomimo precyzyjnie sformułowanego zarządzenia z dnia 19 października 2012 r., wydanego w trybie art. 255 P.p.s.a. nie wykonała go w całości, szczególnie w zakresie przedstawienia wyciągu z konta bankowego. Złożony w sprawie wyciąg z konta bankowego, pomimo iż wzywano stronę do jego przedstawienia za określony okres obejmował czas znacznie krótszy, a jego treść ujawniła rozbieżności pomiędzy nim, a tym co podano w formularzu PPF. Z tego też powodu, jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, wobec zadeklarowanej przez uczestniczkę postępowania nieregularności wpłat z tytułu dzierżawy, konieczną była analiza dłuższego okresu historii transakcji bankowych przez nią przeprowadzonych. Końcowo zaznaczyć trzeba, iż wyrażona przez Sąd pierwszej instancji ocena odnośnie prawidłowości postanowienia referendarza sądowego pomimo, iż nieuprawniona w świetle art. 260 P.p.s.a. nie stanowiła błędu mającego istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem podzielając te ustalenia, Sąd przyjął je za swoje. Również wywody Sądu odnośnie konieczności objęcia ochroną złożonych przez uczestniczkę dokumentów, co powtórzono w rozpoznawanym zażaleniu, uznać należało za prawidłowe z przyczyn w nim wskazanych. Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło