II OZ 561/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 22 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SPP/Kr 196/22 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M.S. na postanowienie Wojewody Małopolskiego z dnia 14 lipca 2022 r., znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 5 września 2023 r. sygn. akt II SPP/Kr 196/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie W.F. na postanowienie tego Sądu z dnia 13 czerwca 2023 r., którym po rozpoznaniu sprzeciwu utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r. oddalające wniosek W. F. to przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając powyższe postanowienie Sąd podniósł, że zgodnie z art. 260 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że wydane przezeń w wyniku tej czynności postanowienie jest prawomocne i nie służy już od niego żaden środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z żadnego przepisu szczególnego. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Art. 178 p.p.s.a. stanowi, że wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną (zatem też zażalenie) wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną (zażalenie), której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie W.F. nie przysługiwało zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 13 czerwca 2023 r., zatem podlegało ono odrzuceniu. Zażaleniem W. F. zaskarżył powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 178 w zw. z art. 194 § 1 oraz art. 197 § 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie zażalenia na postanowienie z dnia 13 czerwca 2023 r.; 2) art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że nie przysługuje mu prawo pomocy w zakresie częściowym; 3) art. 260 § 1 p.p.s.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 196/22, mimo, że ww. postanowienie jest wadliwe. W oparciu o powyższe zarzuty w zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny dopuszczalności wniesienia środka odwoławczego od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 21 kwietnia 2023 r., którym odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez niego zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r., sygn. akt II SPP/Kr 196/22 - wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego tego Sądu z dnia 21 kwietnia 2023 r. w przedmiocie prawa pomocy - nie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), sąd rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, a więc także od postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W takim przypadku - jak stanowi art. 260 § 2 p.p.s.a. sąd ten orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Sformułowanie, że sąd orzeka jako "sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu" oznacza, że, po pierwsze, postępowanie w tej sprawie jest dwuinstancyjne; po drugie, że na postanowienia wydane w tej sytuacji przez wojewódzki sąd administracyjny nie przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie przysługuje bowiem żaden środek zaskarżenia od postanowień wydanych przez sąd drugiej instancji. Ponadto w art. 194 § 1 p.p.s.a., w którym wskazuje się postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, na które przysługuje zażalenie, nie wymieniono postanowień wydawanych przez ten sąd w wyniku rozpoznania sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego. Także żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia na tego rodzaju postanowienia. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że zażalenie wniesione na wydane w sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2023 r. jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, o czym prawidłowo orzekł Sąd pierwszej instancji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.