II OZ 567/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2842/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z 8 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2842/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W. złożyła skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] października 2016 r. Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia [...] kwietnia 2016 r., Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą [...] Sp. z o.o. z/s w W. pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, wielorodzinnego z funkcją usługową w parterze, zagospodarowaniem terenu, infrastrukturą techniczną przy ul. [...] w W., na dz. ew. nr [...] z obrębu [...] w W. W skardze skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca wskazała, że niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje niezwłoczne przystąpienie inwestora do rozpoczęcia prac budowlanych. W sytuacji, gdy okaże się, że skarga jest zasadna, może dojść do wybudowania budynku będącego samowolą budowlaną, niezgodną z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami prawa. Skarżąca podniosła, że względem ustanowienia prawa użytkowania wieczystego działki, na której miałaby zostać posadowiona inwestycja, zostało skierowane do Prokuratury Regionalnej w W. zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Odnosząc przedmiot zaskarżonej decyzji do ustawowych warunków zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, Sąd wskazał, że wykonanie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę stanowi realizację "prawa zabudowy" (art. 4 ustawy – Prawo budowlane), w związku z czym wstrzymanie wykonania takiej decyzji musi być zawsze traktowane jako rozwiązanie wyjątkowe i może dotyczyć tylko tych przypadków, w których bezspornie zachodzi prawdopodobieństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Specjalny charakter wstrzymania wykonania takiej decyzji został podkreślony przez ustawodawcę poprzez regulację zawartą w art. 35a ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którą sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. W ocenie Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie umotywowany. Sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącą obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym rozebraniu przedmiotowej inwestycji. W związku z tym, Sąd na podstawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] w W., wnosząc o zmianę postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie dowodu z dokumentu - zawiadomienia o wszczęciu śledztwa 20 stycznia 2017 r. w sprawie przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków w trakcie prowadzonych postępowań dotyczących ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz poprzedników prawnych inwestora. Odpowiedź na zażalenie wniosła [...] sp. z o.o. , domagając się jego oddalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Przesłankami zastosowania przez sąd administracyjny instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, uregulowanej w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, jest związane z wykonaniem tego aktu lub czynności przed rozpoznaniem skargi zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek wykazania ustawowych warunków zastosowania art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spoczywa na podmiocie wnioskującym o udzielenie ochrony tymczasowej. Sąd orzeka bowiem w kwestii wstrzymania wykonania na podstawie przytoczonych we wniosku okoliczności, uwzględniając indywidualny charakter każdej sprawy i możliwość wystąpienia dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oczywiście, przy rozpatrywaniu wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej, Sąd może pewne okoliczności, które wynikają z akt sprawy, wziąć pod uwagę z urzędu, nie oznacza to jednak, że Sąd jest zobowiązany poszukiwać za stronę argumentów na poparcie zgłoszonego przez nią żądania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, iż skarżący nie wskazał żadnych takich okoliczności, które mogłyby świadczyć o możliwości wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w analizowanym przepisie. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącego oraz interesów inwestora powoduje, że składający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był obowiązany do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. Podstawowy argument wniosku, że niewstrzymanie wykonania decyzji spowoduje niezwłoczne przystąpienie inwestora do rozpoczęcia prac budowlanych nie stanowi wykazania zaistnienia niebezpieczeństw, o których stanowi art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Charakter decyzji w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę wskazuje, że jej wykonanie może doprowadzić do zmiany stanu rzeczy i może wiązać się ze spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, przy czym samo powołanie się na naturę takiej decyzji, bez odniesienia jej do konkretnych skutków, które w przedmiotowej sprawie zaistnieją w przypadku przystąpienia do jej realizacji przed jej skontrolowaniem przez sąd administracyjny, nie stanowi o zasadności udzielenia przez sąd ochrony tymczasowej. Argumentem na rzecz konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest wszczęcie śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków w trakcie prowadzonych postępowań dotyczących ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz poprzedników prawnych inwestora. Okoliczność taka nie rzutuje bowiem na ocenę zaistnienia w sprawie ryzyka, o którym wspomina art. 61 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nie może być oceniana jako wpływająca na spełnienie którejś z ustawowych przesłanek ochrony tymczasowej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.