II OZ 573/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie Postanowieniem z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 389/17, w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na postanowienie Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2017 r. w przedmiocie niedopuszczalności odwołania, odrzucił zażalenie Stowarzyszenia na własne postanowienie z dnia 3 października 2017 r. utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z dnia 22 sierpnia 2017 r. odmawiające przyznania prawa pomocy – pkt 1 oraz odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – pkt 2. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie. Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wezwał Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu od zażalenia na własne postanowienie z dnia 7 listopada 2017 r. w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Jako podstawę prawną wezwania wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), zwanej dalej "p.p.s.a.", w zw. z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Zażalenie na powyższe zarządzenie wniosło Stowarzyszenie domagając się jego uchylenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie. Co do zasady, stosownie do normy art. 230 § 1 p.p.sa. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Takim pismem jest niewątpliwie zażalenie (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Jednakże od powyższej zasady co do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w zakresie wpisu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje wyjątki, np. norma art. 220 § 4, bądź norma art. 261 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zażalenie na ww. postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2017 r. zarówno w zakresie jego punktu pierwszego jak i drugiego wolne jest od wpisu. Stosownie bowiem do treści art. 261 p.p.s.a. od sprzeciwu i zażaleń wnoszonych w sprawie prawa pomocy nie pobiera się opłat sądowych. Natomiast norma art. 220 § 4 p.p.s.a. stanowi, że zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. A w niniejszej sprawie skarga Stowarzyszenia została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a., co wynika z treści postanowienia z dnia 7 listopada 2017 r. Ponadto zwrócić należy uwagę, że postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r. wydanym w tej sprawie referendarz sądowy WSA w Poznaniu umorzył postępowanie z wniosku Stowarzyszenia o zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2017 r. w przedmiocie odrzucenia skargi (pkt 1), umorzył postępowanie z wniosku o zwolnienie od wpisu od zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2017 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 3 października 2017 r. dotyczące prawa pomocy (pkt 2) oraz odmówił prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odniesieniu do punktu 1 i 2 postanowienia wskazano, że zażalenia na tego typu postanowienia wolne są od wpisu. Powyższe postanowienie referendarza sądowego zostało utrzymane w mocy postanowieniem Sądu pierwszej instancji z dnia 27 lutego 2018 r., gdzie Sąd ten podzielił argumentację referendarza w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.