II OZ 584/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 777/07 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. K. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt II OZ 1303/07 po rozpoznaniu zażalenia uczestnika postępowania Obiekty Sanatoryjno - Wczasowe "[...]" Sp. z o.o. uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25 października 2007 r., sygn. akt II SA/Sz 777/07 o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody Z. z dnia [...] w przedmiocie wymeldowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 777/07 odmówił skarżącemu H. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Przepis art. 61 § 3 P.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku udowodnienia, przy czym uprawdopodobnienie nie może z reguły opierać się na samych twierdzeniach strony. Sąd podniósł, że skarżący jako uzasadnienie wniosku wskazał podeszły wiek oraz fakt, iż brak zameldowania na pobyt stały pozbawi go prawa posiadania konta w banku, na które otrzymuje emeryturę, możliwości zaciągania kredytów czy tez udziału w wyborach. Jednakże zdaniem Sądu nie skonkretyzował w czym miałaby się wyrażać szkoda oraz jakie skutki wykonania decyzji miałyby charakter nieodwracalny. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby. Decyzja o wymeldowaniu ma na celu doprowadzenie przez organ prowadzący ewidencje do zgodności danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym. W ocenie Sądu wymeldowanie jako stwierdzające jedynie pewien stan faktyczny, nie może co do zasady spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., a tylko taka podstawa mogłaby stanowić przesłankę wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Sąd nie zgodził się z twierdzeniem skarżącego, że odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji uniemożliwi przesyłanie mu emerytury, zaciąganie kredytów czy głosowanie. Zażalenie na to postanowienie złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. K., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący wskazał, że wbrew stanowisku Sądu spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił, że dla niego - emeryta koszt wymiany dowodu osobistego jest znaczny. Ważniejszą przesłanką jest jednak podeszły wiek. Wykonanie decyzji spowoduje nie tylko wykreślenie w ewidencji stałego miejsca zamieszkania, ale również spowoduje powstanie obowiązku wymiany dowodu osobistego. Wykonanie decyzji pozbawi skarżącego miejsca stałego zameldowania. W odpowiedzi na zażalenie, uczestnik postępowania Obiekty Sanatoryjno - Wczasowe "[...]" Sp. z o.o. odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego konieczności wymiany dowodu wskazał, że każdy obywatel obowiązany jest do ponoszenia kosztów związanych z wymeldowaniem i zameldowaniem, jak również do ponoszenia innych opłat będących konsekwencją tych czynności. Ponadto uczestnik postępowania podniósł, że kwestie zdrowotne skarżącego w żaden sposób nie mogą stanowić podstawy uzasadniającej twierdzenie realnej możliwości powstania poważnej szkody. Zdaniem uczestnika postępowania nie można uznać, aby w celu wykazania możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., wystarczającym było jedynie powołanie się przez skarżącego na wiek bez udowodnienia, że zachodzą takie zależności pomiędzy wiekiem a aktualnym stanem zdrowia, które uzasadniałyby wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji w/w normy prawnej wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Powołany przepis ma charakter uznaniowy (sąd może) i stanowi wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przedmiotowej sprawie analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji potwierdza stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zawarte w zaskarżonym postanowieniu, że strona nie uprawdopodobniła w nim w dostateczny sposób przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Należy zgodzić się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że wymeldowanie jako stwierdzające jedynie pewien stan faktyczny, nie może co do zasady spowodować niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., a tylko taka podstawa mogłaby stanowić przesłankę wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Podkreślenia wymaga, że celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzenia do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja ta nie powoduje powstania ani utraty jakichkolwiek praw, tym samym nie może spowodować negatywnych skutków powołanych we wniosku o wstrzymanie jej wykonania. Nie powoduje, że skarżący nie może przebywać w lokalu, z którego został wymeldowany. Potwierdza jedynie, że stałe miejsce pobytu osoby, niezależnie od przyczyn zmiany tego miejsca, jest inne niż dotychczas. Nietrafne są zatem argumenty skarżącego dotyczące niebezpieczeństwa wyrządzenia mu znacznej szkody w związku z wykonaniem decyzji o wymeldowaniu. Należy bowiem wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) zameldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01, OTK-A 2002/3/34) podkreślono, że zameldowanie jest jedynie formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Powoduje to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada również wymeldowanie (por. art. 15 ust. 1 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (tj. o jego opuszczeniu). Zatem odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi skarżącego posiadania konta bankowego, na które przysyłana jest emerytura, możliwości zaciągnięcia kredytu czy też udziału w wyborach. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, bowiem decyzja o wymeldowaniu nie może powodować niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w rozumieniu przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.