II OZ 592/09

Dnia 10 lipca 2009 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2009 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 maja 2009 roku, sygn. akt VII SA/Wa 1749/08 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. S. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2008 roku, nr [...] znak [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej p o s t a n a w i a oddalić zażalenie Wnioskiem z dnia 12 marca 2009 roku W. S. zwrócił się do Wojewódzkie Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego. We wniosku podał, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dwójką dzieci, ich miesięczny dochód wynosi 7.400 złotych (wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy - 1.400 złotych oraz wynagrodzenie za pracę syna - 6.000 złotych). Majątek skarżącego stanowi dom siedliskowy o powierzchni 340 m2, nieruchomość rolna o powierzchni 3 ha oraz domek letniskowy o powierzchni 40 m2. Skarżący nie posiada oszczędności. Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2009 roku referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy, stwierdzając że rodzina skarżącego posiada stały dochód umożliwiający opłacenie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku koniecznego dla nich utrzymania. W sprzeciwie od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że gospodarstwo domowe utrzymuje wyłącznie z własnego wynagrodzenie. Wskazał także, że posiadane przez niego nieruchomości obciążone są kredytami. Dołączył do sprzeciwu harmonogram spłaty kredytu. Postanowieniem z dnia 20 maja 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2008 roku, nr [...] znak [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd I instancji stwierdził, iż wnioskodawca nie wykazał wystarczająco, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej i rodzinny. Sąd wskazał, że dochód osiągany przez wnioskodawcę jest niższy niż kwoty spłat kredytu, w związku z czym należy przypuszczać, że albo nie ujawnił on wszystkich źródeł dochodu, albo zaniżył osiągany dochód, albo w utrzymaniu gospodarstwa domowego partycypuje również syn skarżącego. Na powyższe postanowienie, w dniu 1 czerwca 2009 roku (data stempla pocztowego), skarżący wniósł zażalenie. Podniósł w nim, że Sąd I instancji oceniając jego sytuacje materialną nie wziął pod uwagę, iż skarżący utrzymuje się przy pomocy kart kredytowych. Ponadto wskazał, że nawet w przypadku otrzymywania wsparcia od syna, nie byłby w stanie pokryć kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z generalna zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od tej generalnej zasady. Jest ona przeznaczona przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności, nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Przyznanie prawa pomocy może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, o jakie wnioskował skarżący, przyznawane jest gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo ocenił sytuacje materialną skarżącego i zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z akt sprawy oraz załączonych przez skarżącego dokumentów jednoznacznie wynika, że uzyskiwany przez niego dochód nie jest wystarczający na pokrycie wykazanych przez niego wydatków - spłata kredytu. Wyjaśnienia skarżącego, że utrzymuje się dzięki kartom kredytowym nie można uznać za wystarczające. Ponadto wskazać należy, że skarżący posiadał wystarczającą zdolność finansową do otrzymania kart kredytowych oraz zaciągnięcia dwóch kredytów, pomimo osiągania dochodu niższego niż miesięczna rata jednego z kredytów. W związku z powyższym należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wyjaśnienie wnioskodawcy co do wysokości i źródeł przychodu są niepełne. Tym samym należy stwierdzić, że skarżąc nie wykazał bez żadnych wątpliwości, że nie jest wstanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.