II OZ 603/21
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-18
Skład orzekający: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze pisma sądowego zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, dokonane w trybie art. 73 PPSA, jest skuteczne, jeśli adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych, a w szczególności gdy udokumentuje obecność pracowników upoważnionych do odbioru korespondencji w biurze w dniach awizacji oraz brak pozostawienia awiza?Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego zasługuje na uwzględnienie, jeśli skarżący udowodni, że doręczenie zastępcze pisma sądowego zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu było nieskuteczne z przyczyn od niego niezależnych. Skuteczne obalenie domniemania prawnego wynikającego z doręczenia zastępczego, zgodnie z art. 73 PPSA, następuje, gdy adresat wykaże, że pismo nie dotarło do niego z przyczyn od niego niezależnych, co podważa ustalenie o bezskutecznym upływie terminu na uiszczenie wpisu i tym samym podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną skarżącego z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego, mimo wezwania. Doręczenie wezwania do pełnomocnika skarżącego miało nastąpić w trybie zastępczym, poprzez dwukrotne awizowanie. Skarżący w zażaleniu podniósł, że doręczenie zastępcze było nieskuteczne, ponieważ w dniach awizacji w biurze pełnomocnika przebywały upoważnione osoby, a w skrzynce pocztowej nie znaleziono żadnego awiza. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Ke 6/21.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Ke 6/21 odrzucające skargę kasacyjną L. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SAB/Ke 6/21 w sprawie sprawy ze skargi L. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, postanowieniem z dnia 7 lipca 2021 r. sygn. akt II SAB/Ke 6/21 na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., odrzucił skargę kasacyjną L. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2021 r. w przedmiocie odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SAB/Ke 6/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w odrzucił skargę L. S. na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W ustawowym terminie reprezentujący skarżącego pełnomocnik wniósł do Sądu sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną.
Zarządzeniem z dnia 2 czerwca 2021 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania - pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, w trybie art. 73 p.p.s.a., w dniu 24 czerwca 2021 r.
W wyznaczonym terminie nie uiszczono żądanego wpisu sądowego.
Sąd Wojewódzki przyjął, że w wyniku dwukrotnego awizowania - w dniach 10 i 18 czerwca 2021 r. - doręczenie przeznaczonego dla pełnomocnika skarżącego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego (skierowanego na adres wskazany w skardze kasacyjnej jako adres do korespondencji) zostało dokonane w dniu 24 czerwca 2021 r. Tym samym wyznaczony 7 - dniowy termin do opłacenia wpisu sądowego od złożonej skargi kasacyjnej upłynął w dniu 1 lipca 2021 r. - bez uregulowania tej kwoty.
Mając na uwadze, że w zakreślonym terminie nie uiszczono żądanego wpisu sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę kasacyjną - na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując na fakt, że w ocenie strony nie doszło do skutecznego zastępczego doręczenia przedmiotowego pisma pełnomocnikowi, a tym samym skutecznego wezwania do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, jak też nie można było stwierdzić, że doszło do bezskutecznego upływu terminu na uiszczenie wpisu, co powodowało skutki opisane w art. 220 § 3 p.p.s.a.
W zażaleniu wskazano na następujące okoliczności:
- w dniu 10 czerwca 2021 r. pełnomocnik przebywał cały dzień od godziny 8.00-17.00 w biurze pod przedmiotowym adresem,
- w dniu 10 czerwca 2021 r. w biurze w sekretariacie przebywały w godzinach od 8.00-16.00 pracownice sekretariatu Spółki M. (S. B. oraz A. K.) odpowiedzialne za odbiór korespondencji,
- M. jest spółką doradztwa podatkowego i biurem rachunkowym, codziennie przyjmuje korespondencję z różnych źródeł i codziennie w biurze jest kilkanaście osób,
- w tym dniu oraz w następnych dniach w skrzynce pocztowej Spółki nie było żadnego awizo informującego o próbie doręczenia przedmiotowej przesyłki i jej oczekiwaniu na poczcie,
- zarówno 10 jak i 18 czerwca listonosz przebywał na urlopie i na jego miejsce przyjęto w zastępstwie listonosza z innego rewiru.
Mając powyższe na uwadze pełnomocnik wskazał, że nie tylko nie było podstaw do dokonania awizacji, ale również w dniach 10 oraz 18 czerwca nie pozostawiono w skrzynce pocztowej adresu Św. G. ani jednego awiza, w związku z czym złożył reklamację do Poczty Polskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem przedstawione i udokumentowane przez pełnomocnika okoliczności dotyczące doręczenia pisma zawierającego wezwanie o uiszczenie wpisu wymagały zweryfikowania ustaleń przyjętych przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu. Mianowicie Sąd Wojewódzki opierając się na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru przyjął, że wezwanie zostało skutecznie doręczone w trybie art. 73 p.p.s.a. w dniu 24 czerwca 2021 r.
Zaznaczyć należy, że przewidziana w art. 73 p.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest potrzebą ochrony biegu postępowania sądowego przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma sądowego przez stronę. Co ważne domniemanie w zakresie skutecznego doręczenia przesyłki może zostać obalone, gdy adresat wykaże, że mimo zastosowania tej formy doręczenia pismo nie zostało doręczone z przyczyn od niego niezależnych (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. R. Hausera, M. Wierzbowski. Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, str. 384-385 i powołane tam orzeczenia NSA). Do obalenia domniemania doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. nie jest wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo.
W niniejszej sprawie pełnomocnik przedstawił jednak dokumentację wskazującą w sposób przekonujący, że w datach ujawnionych na dokumencie zwrotnego potwierdzenia odbioru (10 i 18 czerwca 2021 r.) była możliwość doręczenia korespondencji sądowej w sposób bezpośredni pod adresem biura pełnomocnika, a w konsekwencji nieskuteczne okazało się zastosowanie trybu doręczenia zastępczego. Fakty powołane przez pełnomocnika w zażaleniu, co do organizacji pracy sekretariatu w zakresie odbioru korespondencji uwiarygodnione zostały złożonymi do akt oświadczeniami S. B. oraz A. K., zatrudnionych w M. Sp. z o.o. w K. ul Św. G. do obsługi sekretariatu, w tym upoważnionych do odbierania poczty przychodzącej, które potwierdziły, że w dniach 10 oraz 18 czerwca 2021 r. przebywały w biurze przy ul. Św. G. w godzinach od 8-16 oraz sprawdzały skrzynkę pocztową, w której nie było awiza przedmiotowej przesyłki.
W takim stanie sprawy, nie można było wykluczyć braku podstaw do dokonania awizacji (obecności pracowników w biurze przy u. Św. G.), jak i ewentualnej pomyłki pracownika poczty w zakresie doręczenia awizo do niewłaściwej skrzynki pocztowej.
W konsekwencji należało przyjąć, że doszło do obalenia domniemania doręczenia przesyłki przez operatora pocztowego w drodze awizacji. Tym samym podważone zostało ustalenie Sądu Wojewódzkiego co do bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uiszczenie wpisu, które warunkowało odrzucenie skargi kasacyjnej - na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.
Z tych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło