II OZ 607/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 240/14 przyznające prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od połowy kosztów sądowych, w pozostałym zakresie odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów na składowisku w braku zatwierdzonej instrukcji eksploatacji składowiska w I i II półroczu 2008 r. postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 240/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, działając na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznał [...] sp. z o.o. z siedzibą w A. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od połowy kosztów sądowych, w pozostałym zakresie odmówił przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania z tytułu opłaty podwyższonej za składowanie odpadów na składowisku w braku zatwierdzonej instrukcji eksploatacji składowiska w I i II półroczu 2008 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wobec skutecznego wniesienia przez pełnomocnika skarżących sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez Sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej :"p.p.s.a." Sąd wskazał, że wniosek skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych zawiera żądanie udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od koszów sądowych. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd podał, że na dzień 22 maja 2014 r. WSA w Białymstoku są zawisłe dwie sprawy strony skarżącej. W sprawie niniejszej wysokość wpisu od skargi wynosi 21.549 zł (k. 9), w sprawie sygn. akt II SA/Bk 239/14 wysokość wpisu od skargi to kwota 4.845 zł (k. 10 sygn. akt II SA/Bk 239/14). Sąd stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia nie dają podstaw do przyjęcia, że skarżąca Spółka nie jest w stanie partycypować w połowie kosztów postępowania sądowego. Ze złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że Spółka posiada na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości 27.009,40 zł, w 2013 r. zysk Spółki wyniósł 22.397,31 zł przy przychodzie 5.070.160,01 zł , z kolei przychód osiągnięty za okres styczeń-luty br. wyniósł 947.040 zł. Za rok 2012 strona skarżąca poniosła stratę w wysokości 417.334,10 zł, przy przychodzie 6.699.049,89 zł. Wartość środków trwałych przedsiębiorstwa za ostatni rok wynosi 5.571.230,50 zł. Na dzień 17 marca 2014 r. firma jest zadłużona z tytułu zaciągniętych kredytów na kwotę 1.305.760,97 zł . Miesięczna rata zaciągniętych zobowiązań to 44.606,77 zł. Sąd I instancji stwierdził, że uiszczenie wpisów w dwóch sprawach zawisłych przed WSA w Białymstoku w łącznej wysokości 26.394 zł mogłoby skutkować nadmiernymi trudnościami w realizacji zobowiązań firmy, dlatego Sąd postanowił przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od połowy kosztów sądowych. W zażaleniu na powyższe postanowienie [...] sp. z o.o. z siedzibą w A. wskazała, że ze względu na złą sytuację finansową nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i że z trudnością realizuje swe zobowiązania. Wniesiono o ,,zmianę zaskarżonego postępowania i przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym", ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy WSA w Białymstoku do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy osobie prawnej może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) bądź w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że regulacja prawna art. 246 § 2 pkt 1 i 2 powoływanej ustawy stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tak więc, przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie strona skarżąca nie wykazała przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie niniejszej. W tym miejscu wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji rozpoznawał wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w niniejszej sprawie. Mógł zatem odnieść się do kwestii przyznania prawa pomocy jedynie w tej sprawie. W niniejszej sprawie w istocie Spółka nie wykazała, aby nie było możliwym poniesienie połowy kosztów, co na obecnym etapie postępowania stanowi o konieczności uiszczenia połowy wpisu od wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Wskazać należy, że przychód Spółki osiągnięty za okres styczeń-luty bieżącego roku wyniósł 947.040 zł. Ponadto Spółka posiadała na rachunkach bankowych środki pieniężne w wysokości 27.009,40 zł w 2013 r. Zysk Spółki wyniósł 22.397,31 zł przy przychodzie 5.070.160,01 zł Za rok 2012 strona skarżąca poniosła stratę w wysokości 417.334,10 zł, przy przychodzie 6.699.049,89 zł. Wartość środków trwałych przedsiębiorstwa za ostatni rok wynosi 5.571.230,50 zł. Wszak na dzień 17 marca 2014 r. firma była zadłużona z tytułu zaciągniętych kredytów na kwotę 1.305.760,97 zł a miesięczna rata zaciągniętych zobowiązań to 44.606,77 zł to jednak wskazać należy, jak to słusznie wyjaśnił Sąd Wojewódzki, że wnosząc sprawę do sądu należy liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów sądowych i z koniecznością zgromadzenia w tym celu odpowiednich środków finansowych a koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Stwierdzić wobec powyższych okoliczności należy, że uiszczenie wpisu w pełnej wysokości (tj. w kwocie 21.549 zł), mogłoby skutkować nadmiernymi trudnościami w realizacji zobowiązań firmy. Dlatego Sąd I instancji zasadnie przyznał w rozpatrywanej sprawie prawo pomocy w zakresie obejmującym jedynie zwolnienie od połowy kosztów sądowych, bowiem spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W takim stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił oddalić zażalenie.