II OZ 61/07

II OZ 61 / 07 POSTANOWIENIE Dnia 6 lutego 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Lu 408/06 w zakresie odrzucenia sprzeciwu R. D. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 października 2006 r. o przyznaniu Z. D. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 31 lipca 2006 r. nr SO.IV.5110/84/06 w przedmiocie wymeldowania postanawia oddalić zażalenie. II OZ 61/07 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 listopada 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił sprzeciw R. D. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 października 2006 r. o przyznaniu Z. D. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 31 lipca 2006 r. Uzasadniając powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że będący uczestnikiem niniejszego postępowania sądowego R. D. nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu przyznania prawa pomocy stronie i z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. – orzeczono o odrzuceniu jego sprzeciwu. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. D. wniósł o jego uchylenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 października 2006 r. R. D. stwierdził, iż ustalenia faktyczne są błędne, bowiem sytuacja majątkowa skarżącej jest dobra i nie uzasadnia przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym przez nią zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Stwierdzić należy, iż strona wnosząca zażalenie odniosła się do kwestii związanych z merytorycznym rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdy tymczasem zaskarżonym postanowieniem Sąd pierwszej instancji zakwestionował prawo R. D., będącego uczestnikiem postępowania do wniesienia sprzeciwu od postanowienia rozpoznającego wniosek innej strony o przyznanie prawa pomocy. Tak więc kwestią wymagającą wyjaśnienia w rozpoznawanej sprawie jest to, czy prawo wniesienia sprzeciwu przysługuje każdej ze stron postępowania sądowego, czy też jedynie tej stronie, która występuje z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się do powyższego zagadnienia zauważyć należy, iż przy rozpoznawaniu wniosków dotyczących przyznania prawa pomocy kluczowe znaczenie ma przepis art. 243 § 1 zd. 1 p.p.s.a. wskazujący, kiedy możliwe jest wystąpienie z takim wnioskiem. Z treści tej normy prawnej wynika, że złożenie wniosku, a następnie i przyznanie prawa pomocy może nastąpić przed wszczęciem postępowania sądowo-administracyjnego, a więc w momencie, gdy nie są jeszcze określone strony postępowania głównego. Z kolei postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowo-administracyjnego ma charakter incydentalny, bowiem rozpoznanie tego wniosku pozostaje bez wpływu na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie, jak chociażby bieg terminów w postępowaniu głównym. Analizując uregulowania zawarte w Oddziale 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a dotyczącego prawa pomocy nie sposób nie zauważyć, że ustawodawca mówiąc o stronie postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy utożsamia pojęcie "strony" z pojęciem podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy np. w art. 255 p.p.s.a. W przypadku uregulowania zawartego w art. 247 p.p.s.a. ustawodawca uściślił jeszcze pozycję procesową wnioskodawcy stanowiąc, iż przepis ten odnosi się tylko do strony występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i będącej jednocześnie stroną skarżącą. Przedstawione wyżej przepisy regulujące postępowanie dotyczące prawo pomocy uprawniają do stwierdzenia, iż stroną postępowania w sprawie o przyznanie prawa pomocy jest tylko strona, która z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpiła. Za takim stanowiskiem opowiedziała się też H. Knysiak-Molczyk (Prawo pomocy ..... PS 2003 nr 11-12, s. 91). Podkreślić przy tym też trzeba, iż nie zachodzi obawa naruszenia praw innych podmiotów, bowiem Sąd w każdej chwili stosownie do przepisu art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może cofnąć w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Skoro krąg stron w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ograniczono tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem to w konsekwencji stwierdzić należy, iż prawo do zaskarżania orzeczeń dotyczących prawa pomocy należałoby przyznać tylko tym osobom, które z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpiły. Tym samym trzeba stwierdzić, że strona nie występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie ma legitymacji skargowej do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza wydanego w tejże sprawie. Z tego powodu sprzeciw takiej strony podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Odnosząc uwagi wyżej przedstawione do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż skoro z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła Z. D. i w wyniku tego wniosku wydane zostało postanowienie, to wniesienie sprzeciwu od tegoż postanowienia przez uczestnika postępowania R. D., było niedopuszczalne. Tym samym wydanie przez Sąd pierwszej instancji zaskarżonego postanowienia uznać należy za zasadne. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.