II OZ 619/16

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2016-06-15

Skład orzekający: Arkadiusz Despot - Mładanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego jest uzasadnione, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a rozbiórka może trwale wpłynąć na środowisko?
Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego jest uzasadnione, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co może nastąpić w przypadku uwzględnienia skargi po przeprowadzeniu rozbiórki. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest zapobieżenie takim skutkom do czasu rozpoznania skargi, a nie ocena legalności decyzji.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wstrzymał wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę zbiornika wodnego, uznając, że jego rozbiórka przed rozpoznaniem skargi może spowodować trwałe zmiany w środowisku i trudne do odwrócenia skutki. Skarżący wskazali, że rozbiórka spowoduje nieodwracalne zmiany w ekosystemie wodnym. Uczestnik postępowania wniósł zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 318/15 wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. i K. K. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowanego postanawia: oddalić zażalenie. 4 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 318/15 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. K. i K. K. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowanego. Sąd wskazał, że w skardze skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowanego – zbiornika wodnego o powierzchni 4.000 m², na działce nr ewidencyjny [...] w miejscowości K., gm. S. pobudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że dokonanie rozbiórki będącego przedmiotem sprawy zbiornika wodnego spowoduje trwałą zmianę, po której przywrócenie stanu pierwotnego niewątpliwie wymagałoby nakładów, w tym finansowych i niemożliwe byłoby odtworzenie powstałego w wodzie ekosystemu. Podkreślono, że rozbiórka obiektu budowlanego ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków, gdy nakaz rozbiórki okaże się wadliwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu powołał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") i wskazał, że w przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi o ocenę, czy dokonanie rozbiórki obiektu budowlanego jest słuszne, czy też nie, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem tej rozbiórki, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi rozbiórka nie powinna być przeprowadzona. Sąd wskazał, że rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed przeprowadzeniem rozbiórki obiektu budowlanego. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim inwestora. Sąd podkreślił, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. Rozbiórka obiektu budowlanego w postaci zbiornika wodnego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. W ocenie Sądu, słusznie podnoszą skarżący, że rozbiórka zbiornika wodnego bezpowrotnie dokona zmian w miejscowym środowisku, wywrze bezpośredni wpływ na żyjące tam zwierzęta i rośliny. Nawet przywrócenie stanu poprzedniego po dokonanej rozbiórce nie doprowadzi do odtworzenia istniejącego w zbiorniku wodnym ekosystemu. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł uczestnik postępowania - M. K., zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że rozbiórka spornego zbiornika wodnego może narazić stronę skarżącą na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy stanowisko takie nie znajduje oparcia w materiale dowodowym sprawy. Wskazując na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w powołanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. W niniejszej sprawie zasadnicze znaczenie ma okoliczność, że zaskarżona decyzja nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego - zbiornika wodnego o powierzchni 4.000 m². Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, nie chodzi o ocenę, czy dokonanie rozbiórki jest słuszne, czy też nie, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem tej rozbiórki, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi rozbiórka nie powinna być przeprowadzona. Stwierdzić należy, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając powyższe na względzie, uznać należy, że zasadnie Sąd I instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło