II OZ 620/22

Dnia 19 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. spółka komandytowa w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 61/22 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi W. spółka komandytowa w K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 15 kwietnia 2021 r., nr 354/2021 w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pkt 1 odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi; w pkt 2 odrzucił skargę na zaskarżone postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym uchylono postanowienie organu I instancji o zawieszeniu postępowania administracyjnego. W odniesieniu do terminowości wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi Sąd powołał się na treść art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", i wskazał, że nie można jednak dać wiary twierdzeniom strony skarżącej, że o fakcie wydania zaskarżonego postanowienia dowiedziała się dopiero 16 grudnia 2021 r. Taka ocena wynika z tego, że skarżąca Spółka po 21 czerwca 2021 r. brała aktywny udział w postępowaniu; zaś 20 listopada 2021 r. sporządzono protokół, z którego wynika, że pełnomocnik skarżącej Spółki dokonał wglądu do akt sprawy i wykonał ich fotokopie. Skoro jej pełnomocnik zapoznawał się z aktami sprawy, a sama spółka wnosiła o zawieszenie postępowania, to tym samym nie mogła pozostawać w przekonaniu, że postępowanie w dalszym ciągu jest zawieszone. Ponadto Sąd wskazał, że brak możliwości wyjaśnienia dlaczego doręczenia dla K. G. dokonywano do rąk Z. T. nie oznacza wadliwości tego doręczenia – skoro inne przesyłki w postępowaniu adresowane do skarżącej Spółki były odbierane właśnie przez Z. T., a wezwania zawarte w tych przesyłkach były przez Spółkę wykonywane. Z tego względu Sąd nie dał również wiary twierdzeniom skarżącego, że Z. T. jest osobą trzecią dla Spółki. Z analizy powyższych dokumentów wynika, że najpóźniej w dacie złożenia wniosku o zawieszenie postępowania tj. w dniu 19 października 2021 r. skarżąca Spółka wiedziała o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania. Tym samym wniosek o przywrócenie terminu datowany na grudzień 2021 r. jako spóźniony podlegał odrzuceniu – na podstawie art. 88 p.p.s.a. W konsekwencji przyjęcia powyższych ustaleń Sąd stwierdził, że skargę należało odrzucić jako wniesioną po terminie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Tylko na marginesie Sąd zwrócił uwagę, że w przesłanych aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie wnioskodawcy o cofnięciu wniosku inicjującego postępowanie administracyjne, co musi pociągać za sobą umorzenie postępowania i również czyni bezprzedmiotową kontrolę sadową postanowienia wydanego w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zażalenie na ww. postanowienie wniosła skarżąca Spółka. W zażaleniu sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, tj. 1) art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła faktu, iż data ustania przyczyny uchybienia terminu przypadała na dzień 16 grudnia 2021 r., co w konsekwencji skutkowało przyjęciem przez Sąd, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony po terminie; 2) art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez odmowę przez Sąd dania wiary twierdzeniom skarżącej spółki, że o wydaniu zaskarżonego postanowienia dowiedziała się dopiero 16 grudnia 2021 r.; 3) art. 86 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd, że "najpóźniej w dacie złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, tj. w dniu 19 października 2021 r. skarżąca Spółka wiedziała o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania" i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że wniosek o przywrócenie terminu datowany na grudzień 2021 roku był spóźniony, podczas gdy sam fakt złożenia przez stronę skarżącą wniosku o zawieszenie postępowania nie przesądza faktu wiedzy o istnieniu w obrocie prawnym postanowienia WINB, a ponadto strona skarżąca począwszy od 14 października 2021 r. do 29 listopada 2021 r., z uwagi na brak obsadzonego zarządu komplementariusza, nie mogła podejmować czynności w toku postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych; 4) art. 88 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, że strona skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie WINB, podczas gdy strona skarżąca uprawdopodobniła, że o wydaniu zaskarżonego postanowienia WINB dowiedziała się dopiero 16 grudnia 2021 r., a zatem wniosek o przywrócenie terminu został przez stronę skarżącą złożony z zachowaniem terminu i brak było podstaw do jego odrzucenia; 5) art. 53 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w realiach niniejszej sprawy i przyjęcie przez Sąd I instancji, że skarga na postanowienie WINB została wniesiona przez skarżącego z uchybieniem terminu, podczas gdy skarżący w terminie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, który to wniosek został także niezasadnie odrzucony jako wniesiony po terminie; 6) art. 40 § 2 K.p.a. w zw. z art. 42 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że postanowienie WINB zostało prawidłowo doręczone pełnomocnikowi skarżącej Spółki – K. G., podczas gdy postanowienie WINB zostało doręczone Z. T., a nie pełnomocnikowi skarżącego do rąk własnych, a tym samym skutek prawny doręczenia postanowienia WINB nie nastąpił, a zatem na dzień wniesienia przez stronę skarżąca skargi z dnia 20 grudnia 2021 r. na postanowienie MWINB termin do jej wniesienia jeszcze nie upłynął. W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania – B. G. wniósł o jego oddalenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie podlega uwzględnieniu. Przede wszystkim kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy ma okoliczność dotycząca doręczenia skarżącej Spółce zaskarżonego postanowienia WINB. W odniesieniu do tej kwestii, twierdzenia skarżącej Spółki zawarte w zażaleniu wzajemnie się wykluczają, ponieważ ewentualny brak skutecznego doręczenia zaskarżonego postanowienia WINB, uniemozliwia stwierdzenia, że doszło do uchybienia terminu. Z drugiej strony wskazywane przez skarżącą Spółkę uchybienie terminu wyklucza uznanie, że postanowienie WINB nie zostało skutecznie doręczone skarżącej Spółce (w tej sprawie na ręce jej pełnomocnika). Należy wskazać, że zażalenie na postanowienie Sądu o odrzuceniu skargi, jako wniesionej po terminie, jest konkurencyjnym środkiem prawnym od wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Dlatego oba środki prawne oparte są na odrębnych podstawach prawnych i odmiennych przesłankach, co wymaga odpowiedniego ich uzasadnienia tak aby wzajemnie się nie wykluczały. Okoliczność skutecznego doręczenia pełnomocnikowi zaskarżonego postanowienia WINB wyklucza bowiem możliwość stwierdzenia, że w późniejszym terminie skarżąca Spółka dowiedziała się o tym postanowieniu, co tylko potwierdza okoliczność, że późniejszego przeglądania akt sprawy i sporządzenia z nich fotokopii oraz złożenia wniosku o zawieszenie postępowania. Przekładając te okoliczności na wymóg z art. 87 § 1 p.p.s.a., ale w kontekście argumentacji użytej we wniosku o przywrócenie terminu, tj. tego kiedy skarżąca Spółka dowiedziała się o postanowieniu WINB, przyjmując niejako najkorzystniejszą dla strony obiektywną ocenę okoliczności sprawy, zachodziły podstawy do stwierdzenia, że najpóźniej w dacie złożenia wniosku o zawieszenie postępowania, tj. w dniu 19 października 2021 r., skarżąca Spółka wiedziała o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania. Dla wyniku sprawy nie ma zaś znaczenia okoliczność późniejszego zapoznania się przez pełnomocnika Spółki z aktami sprawy, co nastąpiło 20 listopada 2021 r. Ponadto dla terminowości złożenia tego wniosku nie ma znaczenia okoliczność odwołania w dniu 14 października 2021 r. prezesa zarządu Spółki będącej komplementariuszem i powołanie w dniu 29 listopada 2021 r. nowego prezesa zarządu Spółki. Przeszkody organizacyjne dotyczące funkcjonowania Spółki ustały więc 29 listopada 2021 r., a skarga wraz z wnioskiem została wniesiona 21 grudnia 2021 r., a więc po terminie siedmiodniowym, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Tym samym w zażaleniu nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który niewadliwie stwierdził, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po terminie, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., co uprawniało ten Sąd do zastosowania art. 88 p.p.s.a. i odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu jako spóźnionego. Wracając zaś do kwestii kluczowej, jak wydaje się w świetle sformułowanej w niniejszej sprawie argumentacji skarżącej Spółki, tj. "skuteczności" doręczenia zaskarżonego postanowienia WINB pełnomocnikowi skarżącej Spółki, należy wskazać, że, jak wynika z akt sprawy, w tym z treści rozdzielnika zaskarżonego postanowienia oraz ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, zaskarżone postanowienie WINB zostało przesłane przez organ do K. G., jako pełnomocnika skarżącej Spółki, na adres wskazany przez pełnomocnika w toku postępowania, jako adres do korespondencji. Przesyłka ta podlegała awizacji i w konsekwencji została odebrana na Poczcie przez Z. T.. W tym zakresie skarżąca Spółka twierdzi, że Z. T. był osobą nieuprawnioną do odbioru przesyłki. Jednak nie wiadomo na jakich podstawach skarżąca Spółka opiera swoje twierdzenia. Prawnie istnieje bowiem możliwość odbioru przesyłki w zastępstwie jej adresata (art. 44 K.p.a.), w tym gdy tym adresatem jest pełnomocnik, o jakim mowa w art. 40 § 2 K.p.a. W tym zakresie nie przedstawiono wyniku postępowania reklamacyjnego z Urzędu Pocztowego, które potwierdziłoby, że przesyłka została wadliwie wydana do odbioru Z. T.. Sama w sobie okoliczność, a wskazywana przez skarżącą Spółkę, że przesyłkę wydano Z. T., a nie K. G. nie potwierdza, że doręczenie przesyłki obarczone było wadą prawną. Poza tym w omawianym zakresie Sąd I instancji wskazał, że tego rodzaju okoliczność nie była "wyimkowa", ponieważ miała już miejsce kilka razy, co zasadniczo nie miało wpływu na skuteczność dokonywanych przez skarżącą Spółkę czynności procesowych. A zatem za pomocą argumentacji zawartej w zażaleniu nie podważono skutecznie oceny Sądu I instancji, który w tych okolicznościach niewadliwie nie dał wiary twierdzeniom skarżącej Spółki, że Z. T. jest osobą trzecią dla Spółki. Poza tym nie tyle chodzi o to czy Z. T. to osoba trzecia dla Spółki, lecz czy posiadał on stosowne upoważnienie do odbioru przesyłek kierowanych do pełnomocnika skarżącej Spółki, tj. K. G.. Dlatego Sąd I instancji w sposób usprawiedliwiony stwierdził, że skargę należało odrzucić jako wniesioną po terminie – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.