II OZ 640/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L. M. i M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/WA 2811/15, o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z [...] lutego 2014 r. nr [...] w sprawie ze skargi L. M. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/WA 2811/15, po rozpoznaniu wniosku L. M. i M. M. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z [...] lutego 2014 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że L. M. i M. M. wnieśli skargę na decyzję z [...] września 2015 r. którą Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2015 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z [...] lutego 2014 r. nr [...] nakazującą L. M. i M. M. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia pomiędzy działkami nr ew. 52/2 i 52/1 a działkami nr w. 60/5 i 1/4 na nieruchomości przy ul. [...] w Warszawie. W skardze zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji PINB dla m.st. Warszawy z [...] lutego 2014 r. nr [...] nakazującej dokonanie rozbiórki. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Rozpoznając wniosek Sąd zauważył, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest odmowa stwierdzenia nieważności decyzji tymczasem wnioskiem o wstrzymanie wykonania skarżący objęli jedynie decyzję nakazującą rozbiórkę. Zatem nie objęli wnioskiem zaskarżonych aktów. Ponadto wniosek ten nie został w żaden sposób uzasadniony. Sąd podkreślił, że podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Sądu w sprawie nie zaistniały podstawy do wstrzymania wykonania wnioskowanej decyzji, co uzasadniało odmowę wstrzymania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżacy w zażaleniu na powyższe postanowienie wskazali, że zaskarżone postanowienie narusza nie tylko ich “interes prawny, jak i ekonomiczny, ale także względy słuszności, logiki i doświadczenia życiowego". Ponadto podnieśli szereg zarzutów odnoszących się do zaskarżonej decyzji jak również prowadzonego przez organy administracji postępowania. Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zwana dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. W pierwszej kolejności należy odnieść się do dopuszczalności wstrzymania wykonania wskazanej we wniosku decyzji. Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Kluczowe dla zakresu stosowania przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. będzie mieć zatem znaczenie jakie przyjmie się dla pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności. Należy przyjąć, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, co umożliwia wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia wydanego w trybie zwykłym, w przypadku wniesienia skargi dotyczącej aktu wydanego w trybie nadzwyczajnym, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Dalej zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony. Nie podano bowiem okoliczności, które wskazywałyby, że wykonanie decyzji mogłoby wyrządzić stronie skarżącej znaczną szkodę lub wywoływałoby trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ten brak wniosku miał charakter braku usuwalnego. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że w sytuacji braków we wniosku polegających na niepowołaniu jakichkolwiek okoliczności, które wskazywałyby na to, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub wywołać trudne do odwrócenia skutki, należy wezwać skarżącego na mocy art. 49 § 1 p.p.s.a. do uzupełnienia wniosku w zakreślonym terminie ze skutkami wymienionymi w tym przepisie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 338 oraz powołane tam orzecznictwo). Zauważyć należy, iż Sąd Wojewódzki wydając zaskarżone postanowienie, nie skorzystał z możliwości, jaką stwarza przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. i nie wezwał skarżących do uzupełnienia wniosku, jednak uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Mając bowiem na uwadze to, co wynika z akt sprawy, należało przyjąć, że powołana przez skarżących w zażaleniu okoliczność związana z naruszeniem ich “interesu prawnego i ekonomicznego" nie jest wystarczająca do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Ogólnikowe wywody strony, dotyczące obawy związanej z powstaniem szkody w majątku, nie pozwalają uznać, iż wykonanie wskazanej decyzji spowoduje po stronie skarżącej powstanie trudnych do odwrócenia skutków lub znacznej szkody. Mając na uwadze pozostałe argumenty powołane przez skarżących związane z nieprawidłowościami w prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz wadliwością zaskarżonej decyzji podkreślić należy, że są to okoliczności dotyczące merytorycznego rozpoznania sprawy i nie mogą uzasadniać wstrzymania wykonania wskazanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnym do odwrócenia skutkom. Ocena wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji nie może być łączona z merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., co czyniło zasadnym wydanie przez Sąd Wojewódzki zaskarżonego postanowienia. Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.