II OZ 65/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 800/14 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. w S. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] października 2014 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji powołując się na przepisy art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) wskazał, że sąd może wstrzymać wykonanie w całości lub w części dany akt administracyjny, jeżeli strona udowodni że z wykonaniem tym wiąże się ryzyko wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności świadczących, że w odniesieniu do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Sąd wyjaśnił, że nie można z góry przyjąć, że wykonanie każdej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę prowadzi do konsekwencji będących przesłankami do zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. W przepisie tym chodzi, w ocenie Sądu, o taką szkodę, która nie będzie mogła być później wynagrodzona, ani też nie będzie możliwe przywrócenie do stanu pierwotnego. Sąd uznał, że realizacja spornej inwestycji na działce sąsiadującej z nieruchomością strony skarżącej nie pozwala – sama w sobie, na przyjęcie, że zachodzą w sprawie podstawy do zastosowania ochrony tymczasowej. W razie ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym, zawsze możliwa jest rozbiórka i przywrócenie terenu do stanu poprzedniego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła W. w S. (dalej również jako "W.") wnosząc o jego zmianę, a także o uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu W. podniosła, że niezrozumiałe jest stanowisko WSA w Gdańsku, iż rozebranie gotowego budynku wyrządzi mniejsze szkody niż wstrzymanie o kilka miesięcy rozpoczęcie budowy. Sąd, zdaniem W., nie wziął pod uwagę, że rozebranie budynku (nawet częściowo zbudowanego) to są ogromne koszty, marnotrawstwo materiałów budowlanych i wiąże się to z niszczeniem środowiska naturalnego. W. podniosła, że ewentualnej rozbiórki nie przeprowadzi nikt, bo W. nie ma na to środków, a inwestora przegrana sprawa najprawdopodobniej doprowadziłaby do upadłości. Taka sytuacja oznacza, zdaniem wnoszącej zażalenie, że budynek stałby latami nieruszony, a kolejne sprawy sądowo-administracyjne ciągnęłyby się latami. Odpowiedź na zażalenie wniósł uczestnik postępowania M. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. W treści odpowiedzi wskazał, że uzasadnienie zażalenia nie zostało oparte na argumentach natury prawnej, a ewentualne koszty rozebrania budynku i koszty samej realizacji inwestycji nie obciążają strony skarżącej, dlatego nie zachodzą w sprawie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Na skarżącym ciąży obowiązek udowodnienia, że w sprawie, w której domaga się wstrzymania wykonania danego aktu występują przesłanki wynikające z przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. Zestawiając powyższy przepis z sytuacją zaistniałą w niniejszej sprawie nie można uznać, iż zachodzą przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej. Ryzyko prowadzenia robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez Sąd ponosi bowiem inwestor i to na nim w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji spoczywać będzie obowiązek wykonania nakazów organów nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia zrealizowanych robót do stanu zgodnego z prawem. Natomiast podnoszone w zażaleniu zarzuty wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa nie mogą zostać rozpatrzone w ramach niniejszego postępowania, ponieważ nie stanowią przesłanki wstrzymania jej wykonania. Wybudowanie obiektu budowlanego na podstawie wadliwej decyzji o pozwoleniu na budowę – wbrew stanowisku W. – z podanej wyżej przyczyny nie wywołuje zatem skutku o charakterze nieodwracalnym. Należy jeszcze raz podkreślić, że trudność w odwróceniu skutków wybudowania budynku (zwłaszcza finansową, o której wspomina W. w zażaleniu) ponosi inwestor. W. natomiast nie jest inwestorem tej inwestycji. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji możliwe jest co prawda ze względu na interes osób trzecich, ale nie w rozumieniu prezentowanym przez W. Powinna ona wskazywać w tym przypadku wystąpienie przesłanek w stosunku do niej samej, nie zaś występując niejako w interesie inwestora. Ponadto, skarżąca powołuje się na okoliczności hipotetyczne i niepewne (możliwość upadłości inwestora w wyniku nakazu rozbiórki budynku). Dodatkowo zauważyć trzeba, że część wskazywanych przez W. okoliczności dotyczy wprost zarzutów merytorycznych pod adresem decyzji, a te rozpoznawane będą na obecnym etapie sprawy w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Sąd w postępowaniu wpadkowym, jakim jest postępowanie w sprawie wstrzymanie wykonania decyzji, nie może odnosić się do zasadności samej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia