II OZ 692/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 września 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 1140/24 o odrzuceniu skargi D. M. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 26 czerwca 2024 r. nr SOV.621.1.2.2024 w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 23 września 2024 r., II SA/Gl 1140/24, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), odrzucił skargę D. M. (dalej: skarżąca) na decyzję Wojewody Śląskiego z 26 czerwca 2024 r. nr SOV.621.1.2.2024 w przedmiocie wymeldowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, pismem z 29 sierpnia 2024 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, przez nadesłanie jej dodatkowego odpisu, celem doręczenia uczestnikowi postępowania. W wezwaniu zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, spowoduje jej odrzucenie. Powyższe wezwanie zostało dostarczone skarżącej, za pośrednictwem platformy ePUAP, dnia 31 sierpnia 2024 r. Skarżąca nie nadesłała wymaganego odpisu skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że nie sądziła, iż dosłanie jednego dokumentu przekieruje sprawę na drogę elektroniczną. Podniosła również, że w dniu 31 sierpnia 2024 r. otrzymała na skrzynkę elektroniczną obszerne pismo z Sądu, które zawierało odpis odpowiedzi na skargę (w formie załącznika), odpis zarządzenia dotyczącego wezwania o wpis (w formie załącznika) oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych (w formie wiadomości na platformie). Podała, że z uwagi na mnogość spraw zawartych w dokumencie oraz różne formy wskazania o uzupełnienie przypadkowo pominęła dosłanie odpisów. Do zażalenia dołączyła odpisy skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Celem tego przepisu jest zdyscyplinowanie strony składającej skargę do podporządkowania się sprawności postępowania sądowego. Natomiast brak odpisu skargi jest jej brakiem formalnym (por. uchwała NSA z 4 września 2013 r., I OPS 13/13, ONSAiWSA z 2014 r., nr 3, poz. 39). W uchwale z 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że niedołączenie przez wnoszącego pismo wymaganej liczby jego odpisów, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez Sąd. W uzasadnieniu uchwały stwierdzono w szczególności, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełniania braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd, ani nie dokonał rozróżnienia na braki "istotne" i "nieistotne", a jedynie wskazał na braki, które uniemożliwiają nadanie pismu prawidłowego biegu, co przemawia za przyjęciem ścisłej wykładni omawianych przepisów. Rolą Sądu nie jest zastępowanie strony w dokonywaniu czynności procesowych, leżących w jej interesie i stanowiących jej ustawowy obowiązek. W związku z powyższym uznać należało, że Sąd I instancji prawidłowo wezwał skarżącą do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, braków formalnych skargi, przez nadesłanie dodatkowego egzemplarza skargi celem doręczenia go uczestnikowi postępowania. Wezwanie w powyższym zakresie doręczono skarżącej w dniu 31 sierpnia 2024 r. W zakreślonym terminie, który upływał w dniu 7 września 2024 r., skarżąca nie uzupełniła powyższego braku formalnego skargi. Tym samym, Sąd I instancji zasadnie uznał, że brak formalny skargi nie został uzupełniony, co uniemożliwiało nadanie skardze dalszego biegu i w konsekwencji prowadziło do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Natomiast okoliczność, którą skarżąca podniosła w zażaleniu, tj. pominięcie przez nią wezwania do nadesłania odpisu skargi, nie może podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia w terminie jej braków. W takim przypadku Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje, czy w danej sprawie rzeczywiście nie został dochowany termin zakreślony w wezwaniu do uzupełnienia braków skargi, a w konsekwencji – czy Sąd I instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku takiego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do uzupełniania braków skargi. Taka kwestia może być przedmiotem rozważań w odrębnym postępowaniu wpadkowym zainicjowanym złożonym przez stronę wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. W odniesieniu zaś do pozostałej argumentacji skarżącej podniesionej w zażaleniu wyjaśnienia wymaga, że kwestię doręczania pism przez sąd za pomocą środków komunikacji elektronicznej reguluje art. 74a p.p.s.a., który w § 1 przewiduje, że doręczanie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków i wskazała sądowi adres elektroniczny. W niniejszej sprawie po nadesłaniu pocztą tradycyjną skargi z 27 lipca 2024 r., która wpłynęła do organu w dniu 31 lipca 2024 r., skarżąca złożyła w dniu 30 lipca 2024 r. za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Co więcej, w piśmie przewodnim do powyższego wniosku skarżąca w żadnym miejscu wyraźnie nie zastrzegła, że doręczeń należy dokonywać w formie "tradycyjnej" (patrz: art. 74a § 2 p.p.s.a.), więc w sprawie znalazł zastosowanie art. 46 § 2d p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli pismo, o którym mowa w § 2a, nie zawiera adresu elektronicznego, sąd przyjmuje, że właściwym jest adres elektroniczny, z którego nadano pismo wniesione w formie dokumentu elektronicznego. W związku z powyższym, zgodnie z art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a., dalsza korespondencja kierowana była do skarżącej za pomocą środków komunikacji elektronicznej, tj. na adres elektronicznej skrzynki, z której skarżąca nadała ww. wniosek. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.