II OZ 695/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 693/22 odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2021 r. oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 listopada 2021 r. w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2021 r. nr 103/22 w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt VII SA/Wa 693/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), odmówił wstrzymania wykonania postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2021 r. oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 listopada 2021 r. w sprawie ze skargi M. W. na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2021 r. nr ... w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 1 marca 2022 r. skarżący M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2022 r. w przedmiocie wstrzymania budowy obiektu. W skardze zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 listopada 2021 r. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonych orzeczeń organów obu instancji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego ponieważ niewstrzymanie wykonania postanowień narazi go na wyrządzenie znacznej szkody oraz spowoduje nieodwracalne skutki. Sąd Wojewódzki przedstawił przesłanki uwzględnienia wniosku w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. Dalej stwierdził, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 listopada 2021 r. nie mógł zostać uwzględniony ponieważ skarżący swojego żądania w należyty sposób nie uzasadnił. Nie podjął próby wykazania, aby wykonanie postanowień objętych wnioskiem o wstrzymanie wykonania wiązało się z trudnymi do odwrócenia skutkami lub znaczną szkodą. Wobec braku dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową nie sposób ocenić, czy grozi skarżącemu wyrządzenie znacznej szkody. Tymczasem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody nie ocenia się abstrakcyjnie, lecz każdorazowo należy je ocenić w świetle okoliczności danej sprawy. Nie można bowiem wstrzymać wykonania decyzji wyłącznie opierając się na ogólnikowych stwierdzeniach, gdyż w takim przypadku instytucja wstrzymania wykonania nie miałaby charakteru wyjątkowego, a powszechny. Nie jest wystarczające formułowanie ogólnikowych twierdzeń, ale niezbędne jest staranne zobrazowanie opisanej we wniosku sytuacji, w tym szczególnie rzetelne określenie rozmiaru ewentualnej szkody oraz jej wpływu na sytuację ekonomiczną strony. W ocenie Sądu, skarżący nie wykazał, że w niniejszej sprawie występuje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Sąd podkreślił, że rozpoznając wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu, Sąd nie ocenia argumentacji samej skargi, ani prawidłowości wydania zaskarżonego aktu pod kątem zgodności z prawem ale to, czy wykonanie tego orzeczenia, jeszcze przed prawomocnym jego skontrolowaniem, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna niezgodność decyzji z przepisami prawa nie jest i nie może być oceniana na tym etapie postępowania sądowego. Takie kwestie zostaną dopiero rozstrzygnięte w orzeczeniu kończącym postępowanie. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 stycznia 2021 r. oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 listopada 2021 r. Zażalenie na ww. postanowienie wniósł M. W. zarzucając naruszenie art. 61 § 1 i 3 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., art. 193 p.p.s.a. oraz art. 6 i 8 k.p.a. przez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie wykazano, że niewstrzymanie wykonania postanowienia grozi wyrządzeniem znacznej szkody oraz spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, w sytuacji gdy ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, a także z istoty sprawy wynika, ze w przypadku braku wstrzymania zaskarżonego do WSA postanowienia niezłożenie wniosku legalizacyjnego w terminie wymienionym w postanowieniu spowoduje znaczną szkodę oraz spowoduje nieodwracalne skutki (konieczność rozbiórki Kontenera, zapłacenie kar). Jednocześnie uwzględniając treść dokumentów z akt sprawy - w tym protokołu kontroli - oczywistym jest, że rozbiórka (a więc de facto zniszczenie) Kontenera spowoduje znaczną szkodę, której odwrócenie będzie niemożliwe. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego M. Inspektora Nadzoru Budowlanego PINB z dnia 17 stycznia 2021 roku oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia 10 listopada 2021r., ewentualnie o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd Wojewódzki zasadnie przyjął w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do udzielenia skarżącemu tymczasowej ochrony sądowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przy rozpoznawaniu wniosku podstawowe znaczenie miało to, że przedmiotem skargi jest postanowienie M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym na postawie art. 48 ust. 1 pkt 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 48a i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, wstrzymano budowę obiektu letniskowego oraz poinformowano o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji. Jak wynika z akt administracyjnych wstrzymanie budowy miało związek ze stwierdzeniem, że obiekt budowlany usytuowany na działce nr ewid. ... położonej w miejscowości S. gm. S., został wybudowany bez wymaganego prawem zgłoszenia, co skutkowało zakwalifikowaniem go jako samowoli budowlanej i zastosowaniem art. 48 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. wstrzymaniem budowy przedmiotowego obiektu. Jednocześnie organ poinformował stronę o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego. Należy zatem zwrócić uwagę, że zaskarżone postanowienie inicjuje postępowanie, które może zakończyć się legalizacją przedmiotowych budynków lub nakazem rozbiórki. Z istoty regulacji art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego wynika, że wydane w tym trybie postanowienie nie wywołuje bezpośredniego skutku w postaci nakazu rozbiórki. Dlatego nietrafna jest podniesiona w zażaleniu argumentacja, że wykonanie zaskarżonego postanowienia przed prawomocnym zakończeniem sprawy wiązać się będzie z koniecznością rozbiórki przedmiotowego obiektu, a co za tym idzie, znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami. Podkreślić trzeba, że w razie niespełnienia warunków legalizacji obiektu budowlanego, organ w dalszym toku postępowania wydaje decyzję o jego rozbiórce, stosownie do art. 49e Prawa budowlanego. Tak więc na etapie wydania zaskarżonego postanowienia nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a tym samym brak przesłanek do wydania postanowienia o wstrzymaniu jego wykonania na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto nie ma racji skarżący, wskazując na obowiązek poniesienia opłaty legalizacyjnej przed prawomocnym zakończeniem niniejszej sprawy. Jak bowiem wynika z art. 49 ust. 2a Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego ustala opłatę legalizacyjną w odrębnym postanowieniu, po stwierdzeniu kompletności dokumentów legalizacyjnych oraz zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy. W rezultacie w rozważanym przypadku nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w razie niewstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień, przy czym Sąd słusznie uznał, iż strona nie powołała okoliczności, które mogły stanowić przesłanki do zastosowania ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji orzeczono o oddaleniu zażalenia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 4