II OZ 697/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. C. i T. C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2140/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi E. C.i T.C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 lipca 2023 r. nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 września 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2140/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu wniosku E.C.i T. C., odmówił im przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci wskazania numeru PESEL. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd podniósł, że postanowieniem z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt VII SA/Wa 2140/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę E. C. i T. C. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 10 lipca 2023 r. nr [...]. Powodem odrzucenia skargi było nieusunięcie braków formalnych skargi, w postaci wskazania numeru PESEL każdego ze skarżących. Odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony każdemu ze skarżących 28 lutego 2024 r. Wraz z zażaleniem na postanowienie z 20 grudnia 2023 r. skarżący 6 marca 2024 r. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Wskazali, że po otrzymaniu wezwań do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi uiścili wpis sądowy od skargi oraz wysłali do Sądu pismo, zawierające ich numery PESEL. Korespondencja została nadana jako list zwykły. Skarżący spełnili obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, dlatego też chcieli wypełnić obowiązek podania numerów PESEL. Uzasadniając odmowę przywrócenia skarżącym terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi Sąd stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uznania, że skarżący wykazali istnienie nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających przyjęcie, że uchybienie przez nich terminowi było niezawinione. W ocenie Sądu, działanie skarżących nie było na tyle staranne, na ile jest wymagane przy prowadzeniu własnych spraw. Wskazał, że twierdzenia skarżących o nadaniu do Sądu korespondencji zawierającej ich numery PESEL nie poddają się weryfikacji, gdyż przesyłka taka nie została doręczona. Nie kwestionując prawdziwości twierdzeń skarżących wskazać należy, że dokonując usunięcia braków formalnych skargi za pośrednictwem operatora pocztowego w formie listu krajowego zwykłego, w ocenie Sądu wykazali się co najmniej lekkim niedbalstwem, które uniemożliwia uwzględnienie ich wniosku. Nadanie do Sądu przesyłki bez potwierdzenia nadania korespondencji, które gwarantuje m. in. list polecony krajowy, nie świadczy o należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, gdyż w przypadku wadliwej realizacji usługi doręczenia przez operatora pocztowego listu zwykłego krajowego strona pozostaje bez możliwości udokumentowania nadania przesyłki kierowanej do Sądu. Z całą pewnością, usuwając braki skargi, kryterium należytej dbałości o własne interesy wymaga stosownego zabezpieczenia się na wypadek wadliwego działania operatora pocztowego. Powyższe w kontekście obowiązków, które nakłada art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) na wnioskodawcę ubiegającego się o przywrócenie terminu, pozwalało zdaniem Sądu przyjąć, że wyjaśnieniom skarżących nie można nadać znaczenia uprawdopodobniającego, że niedochowanie terminu do usunięcia braków formalnych było niezawinione. Zażaleniem E. C. i T. C. zaskarżyli powyższe postanowienie powtarzając argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie ugruntowany jest pogląd, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Oceniając wystąpienie powyższej przesłanki, sąd obowiązany jest przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o własne interesy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, uw. 5; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2013, s. 444-446). Oznacza to, że strona składająca wniosek, celem uprawdopodobnienia braku swojej winy w uchybieniu terminu, powinna wskazać na okoliczności, które nastąpiły nagle i niespodziewanie, uniemożliwiając prawidłowe dokonanie czynności procesowej. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie okoliczności podnoszone przez skarżących nie uzasadniały braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej jaką było uzupełnienie braku formalnego skargi w postaci niewskazania numerów PESEL skarżących. Wysłanie tak ważnego dokumentu w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jakim jest odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi pod rygorem jej odrzucenia - listem zwykłym, dowodzi co najmniej o lekkomyślnym działaniu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym priorytetem jest bowiem zachowanie stosownych terminów. Oczywiście przepis art. 83 § 3 p.p.s.a. nie nakłada na stronę obowiązku wysyłania pism skierowanych do sądu jako przesyłek rejestrowych (poleconych). Jednakże w orzecznictwie za utrwalony należy uznać pogląd, że nadanie pisma listem zwykłym pozbawia w praktyce zainteresowanego urzędowego dowodu dokonania czynności, aczkolwiek nie wyklucza możliwości przeprowadzenia innych dowodów mających na celu wykazanie terminowości podjętych działań. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący, nadając pismo w urzędzie pocztowym listem zwykłym zamiast listem poleconym, nie dochowali należytej staranności, jakiej wymaga się od osób należycie dbających o własne interesy. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie zatem ocenił, że strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swej winy w uchybieniu terminu, gdyż okoliczności podane we wniosku o przywrócenie terminu nie dają podstaw do przyjęcia, że uchybienie to było niezawinione. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.