II OZ 706/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Jaśkowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 954/09 odmawiające przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 954/09 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu [...] w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. Pismem z dnia 2 lipca 2009 r. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 954/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił temuż Stowarzyszeniu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca musi mieć świadomość, iż przystąpienie do aktywnej realizacji zamierzonych celów i z powołaniem się na nie, m. in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, wymaga od członków stowarzyszenia uwzględniania obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i przeznaczenia odpowiednich na ich pokrycie środków. Tymczasem z wyjaśnień złożonych przez Stowarzyszenie wynika, iż nie pobiera ono składek od swoich członków, a tym samym nie ma środków na swoją działalność. Skoro zatem strona dobrowolnie pozbawiła się środków, z których mogłaby pokryć koszty postępowania, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie jest usprawiedliwiony. Stowarzyszenie [...] W. wniosło zażalenia na powyższe postanowienie, w którym zarzuciło Sądowi I instancji rażące naruszenie przepisu art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez bezzasadną odmowę zwolnienia Stowarzyszenia z kosztów sądowych. Podniosło, że jego działalność, polegająca na reprezentowaniu interesu społecznego w sprawach z zakresu architektury i urbanistyki, nie wymaga żadnych środków i jest realizowana społecznie przez członków Stowarzyszenia. Nadto podało, że o tym czy Stowarzyszenie prowadzi działalność gospodarczą decyduje wola jego członków, zaś w chwili obecnej Stowarzyszenie nie ma zamiaru prowadzenia działalności tego rodzaju. Podkreśliło również, że w szeregu innych spraw przed WSA w Warszawie było zwalniane od kosztów sądowych. W ocenie Stowarzyszenia odmowa przyznania prawa pomocy w przedmiotowej sprawie jest równoznaczna z pozbawieniem go prawa do sądu. Wskazano ponadto, że w sprawie został naruszony także art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. przez zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego sprzeciwu tj. jego podpisania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) każde pismo strony powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego jest skierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika oraz wymienienie załączników. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania braków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie. Wskazać należy, iż wniesiony w przedmiotowej sprawie sprzeciw nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów pisma procesowego. W piśmie wskazanym brak jest bowiem podpisu, co innymi słowy oznacza, iż posiada ono braki formalne. Skoro tak, to stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie zaistniała podstawa do wezwania skarżącego do uzupełnienia sprzeciwu poprzez jego podpisanie. Sąd I instancji natomiast powyższej czynności nie dokonał. Ustosunkowanie się do pozostałych zarzutów zażalenia na obecnym etapie postępowania jest przedwczesne z uwagi na braki formalne sprzeciwu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powinien wezwać skarżącego do uzupełnienia sprzeciwu poprzez jego podpisanie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a.