II OZ 713/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1959/10 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie oddalającym wniosek w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek usługowy postanawia: oddalić zażalenie W dniu 25 listopada 2010 r. do Sądu wpłynął na formularzu PPF wniosek W. i Z. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z treści wniosku wynika, iż W. i Z. S. prowadzą wspólne gospodarstwo domowe i utrzymują się z emerytur o łącznej wysokości 3 625,35 złotych netto miesięcznie. Ich majątek obejmuje mieszkanie o powierzchni 90 m2 oraz działkę rekreacyjną. Innego majątku ani oszczędności wnioskodawcy nie wskazali. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że są starszymi i schorowanymi ludźmi, którzy znaczną część uzyskiwanych dochodów przeznaczają na leczenie siebie i zakup lekarstw. Oświadczyli, że wydatki związane z leczeniem wnioskodawczyni, zakupem lekarstw oraz zabiegami i prywatnymi badaniami wynoszą ponad 1 200 złotych miesięcznie. Natomiast koszty związane z leczeniem wnioskodawcy i zakupem lekarstw, w tym prywatne badania i zabiegi to wydatek w wysokości około 900 złotych miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że ponoszą także koszty związane z utrzymaniem mieszkania w tym z tytułu opłat za gaz potrzebny na ogrzanie mieszkania oraz do celów bytowych takich jak gotowanie, ciepła woda, energię elektryczną, telewizję kablową o łącznej wysokości około 1 000 złotych miesięcznie. Dodali, że na środki czystości wydają około 150,00 złotych miesięcznie. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie oddalił wniosek. Rozpoznając sprawę przyznania prawa pomocy dla W. i Z. S. Sąd uznał, iż uzasadnione jest tylko częściowe przychylenie się do wniosku strony i przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie ponieść tego wydatku. Okoliczność, że wnioskodawcy są w podeszłym wieku co pociąga za sobą konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków związanych z leczeniem i opieką, a także ewentualną pomocą prawną, ma wpływ na ich sytuację materialną i tym samym jest okolicznością przemawiającą za przyznaniem im prawa pomocy. Z tego też względu Sąd przyznał im prawo pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Jednakże Sąd uznał, że wnioskodawców stać na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Sąd miał przy tym na względzie wysokość tych kosztów, które na obecnym etapie sprowadzają się do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. oraz okoliczność, że wnioskodawcy utrzymują się z dochodu w wysokości 3 625,35 zł, a zatem uwzględniając zwiększone wydatki wnioskodawców związane z ich wiekiem należy uznać, że są w stanie uiścić kwotę 200 zł wobec wysokości ich dochodów. Okoliczności te wskazują, że wnioskodawcy nie znajdują się w tak trudnej sytuacji materialnej by nie stać ich było na opłacenie kosztów sądowych Z tego względu w zakresie kosztów sądowych wniosek oddalono. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie wskazując na wydatki, które muszą ponieść na leczenie i utrzymanie domu. Postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie Z. S. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarżący nie wykazali w przekonujący sposób, iż znajdują się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ich do przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym a zatem nie tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu – jak w zaskarżonym postanowieniu ale również zwolnienia z kosztów sądowych. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący osiągają bowiem stosunkowo wysoki i stały dochód w wysokości 3 625,35 zł (emerytury). Mając zatem na uwadze wysokość dochodu skarżących oraz okoliczność, że na obecnym etapie sprawy koszty sądowe sprowadzają się jedynie do uiszczenia kwoty 200 zł tytułem wpisu od skargi oraz uwzględniając nawet wydatki skarżących ponoszone na leczenie i utrzymanie domu należało podzielić pogląd Sądu I instancji, że wnioskodawcy nie znajdują się w tak trudnej sytuacji materialnej by nie stać ich było na opłacenie kosztów sądowych – wpisu od skargi w wysokości 200 zł. W takiej sytuacji należało uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata a w pozostałym zakresie oddalił wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.